Eşegiň derisinde sakyrtga garşy täsirli serişde tapyldy

  • 20.06.2025 18:35
  • 10k+

Amherstdäki Massaçusets uniwersitetiniň amerikan alymlary eşekleriň derisiniň ýag mäzleri tarapyndan bölünip çykarylýan (E)-2 oktenal birleşmesiniň sakyrtgalary netijeli kowýandygyny anykladylar. Laboratoriýa synaglarynyň netijesi bu maddanyň täsiriniň pes däldigini, käbir ýagdaýlarda meşhur himiki täsir ediji dietiltoluamiddenem (DEET) has ýokarydygyny görkezdi.

Soňky ýyllarda sakyrtgalaryň işjeňliginiň ýokarlanmagy alada goýýar, sebäbi olaryň dişlemegi Laýma keseline we ýokançly sakyrtga ensefalitine sebäp bolup biler. Adamlaryň, köplenç, açyk howada bolýan wagty, ýagny maý-iýun aýlarynda sakyrtgalaryň işjeňligi ýokary derejä ýetýär. Şonda, adatça, goranmak üçin düzüminde DEET-i bolan  akarisidler we repellentler ulanylýar.
Işiň awtorlary (E)-2 oktenal esasynda ekologiýa taýdan arassa gorag serişdesini döretmek üçin mundan beýläkde barlaglary dowam etmegiň zerurdygyny bellediler. Bu maksat bilen, olar Gearjump Technologies kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk edýärler. Geljekde bu madda Ixodes scapularis sakyrtgalarynyň ýaýramagynyň öňüni almak üçin açyk ýerleri zyýansyzlandyrmak üçin ulanylyp bilner.


düýn 10:20
1.7k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
13k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...