Beýik britaniýaly alymlar tozan bölejigine barabar skripka şekilini döretdiler

  • 09.06.2025 14:49
  • 5.2k+

Lafboro uniwersitetiniň (Beýik Britaniýa) fizikleri uzynlygy 35 mikron we ini 13 mikron bolan skripkanyň şekilini döretdiler, bu adam saçynyň tarynyň galyňlygyndan ýa-da tihohodkanyň ululygyndanam kiçi diýmekdir. Şeýle skripkany çalmak mümkin däl hem bolsa, nanolitografiýa pudagyndaky iň ösen synaglara bagyşlanan barlagyň netijesine görä, bu iş çynlakaý ylmy ähmiýete eýedir.


Saçyň tary (çepde) we skripkanyň şekili (sagda)

Taslamanyň gidişinde hünärmenler terminal skanirleýän zond litografiýasy üçin gurluş bolan NanoFrazor-dan peýdalandy. Ol gyzdyrylanda materiallara nanogöwrümli nagyşlary salýan iňňeli uçluk bilen enjamlaşdyrylan. Onuň kömegi bilen alymlar skripkanyň kiçijik şekilini çekdiler, soňra ony platina bilen örtdüler. Ýörite enjam bolmasa ony görmek mümkin däl - skripkanyň tozan bölejiginden tapawudy ýok.
Alymlar nanolitografiýa tehnologiýasynyň mikroçipleriň geljekki nesillerini  döretmekde möhüm rol oýnap, hasaplaýyş we energiýa ulgamlarynyň netijeliligini ýokarlandyrjakdygyna ynanýarlar.


düýn 08:37
2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

29.01.2026 18:18
7.5k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.4k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...