Beýik britaniýaly alymlar tozan bölejigine barabar skripka şekilini döretdiler

  • 09.06.2025 14:49
  • 5.2k+

Lafboro uniwersitetiniň (Beýik Britaniýa) fizikleri uzynlygy 35 mikron we ini 13 mikron bolan skripkanyň şekilini döretdiler, bu adam saçynyň tarynyň galyňlygyndan ýa-da tihohodkanyň ululygyndanam kiçi diýmekdir. Şeýle skripkany çalmak mümkin däl hem bolsa, nanolitografiýa pudagyndaky iň ösen synaglara bagyşlanan barlagyň netijesine görä, bu iş çynlakaý ylmy ähmiýete eýedir.


Saçyň tary (çepde) we skripkanyň şekili (sagda)

Taslamanyň gidişinde hünärmenler terminal skanirleýän zond litografiýasy üçin gurluş bolan NanoFrazor-dan peýdalandy. Ol gyzdyrylanda materiallara nanogöwrümli nagyşlary salýan iňňeli uçluk bilen enjamlaşdyrylan. Onuň kömegi bilen alymlar skripkanyň kiçijik şekilini çekdiler, soňra ony platina bilen örtdüler. Ýörite enjam bolmasa ony görmek mümkin däl - skripkanyň tozan bölejiginden tapawudy ýok.
Alymlar nanolitografiýa tehnologiýasynyň mikroçipleriň geljekki nesillerini  döretmekde möhüm rol oýnap, hasaplaýyş we energiýa ulgamlarynyň netijeliligini ýokarlandyrjakdygyna ynanýarlar.


18.02.2026 12:14
4.3k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8.1k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.7k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7.3k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...