“Habbl” Eýnşteýniň halkasyny surata aldy. Ol üç galaktikadan ybarat

  • 23.05.2025 00:00
  • 2.8k+

NASA “Habbl” teleskopy tarapyndan düşürilen üýtgeşik suraty hödürledi – onda bir hatara diýen ýaly düzülen üç galaktika görünýär. Olar Ýerden 19,5 mlrd, 5,5 mlrd we 2,7 mlrd ýagtylyk ýyly uzaklygynda ýerleşýär.

Iň uzak galaktika – HerS 020941.1+001557 – suratda gyzyl ýaý ýaly görünýär. Ol golaýdaky SDSS J020941.27+001558.4 galaktikasyny bölekleýin gurşap alýar. Bu galaktika suratyň merkezinde bolup, ýiti ýalkymly nokat ýaly görünýär. Üçünji galaktika – SDSS J020941.23+001600.7 bolsa ýaýy “kesip geçýär”.
Obýektleriň şeýle ýerleşişi grawitasiýa linzasyny döredýär – bu uzak galaktikanyň ýagtylygynyň ýagtylyk çeşmesi bilen synçynyň arasynda ýerleşýän has uly obýektiň grawitasiýasynyň täsiri bilen egrelmek hadysasydyr. Eger ähli zat deňleşse, Eýnşteýniň halkasy – ýaý ýa-da ýagtylyk tegelegi peýda bolýar.
Grawitasiýa linzasynyň täsiri diňe bir uzak galaktikanyň şekilini ýoýman, eýsem onuň ýagtylygyny güýçlendirýär. HerS 020941.1+001557-iň ýagtylygy golaýdaky galaktikanyň massasy sebäpli dörän wagt-giňişlik ýoýulmasyndan geçýär we halka şekilini emele getirýär.
Bellemeli ýeri, bu halkany SPACE WARPS taslamasyna gatnaşýan adaty höwesjeň ýüze çykardy. Bu başlangyjyň çäklerinde meýletinçiler astronomiki suratlarda grawitasiýa linzalaryny gözlemäge kömek edýär.


02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

28.02.2026 16:14
1.9k+

NASA Aýa gonmagy 2028-nji ýyla çenli yza süýşürdi

NASA ýarym asyrdan bäri ilkinji gezek astronawtlary Aýa düşürmegi 2027-nji ýyldan 2028-nji ýyla geçirdi. Karar «Artemis» Aý maksatnamasynyň düýpli guralmagy we ekipažy Aýyň üstüne ugratmazdan ozal howpsuzlyk ulgamlarynyň goşmaça barlaglaryny geçirmegiň zerurlygy bilen baglydyr...

27.02.2026 21:08
9.1k+

Näme üçin Marsda diňe ýeralma bilen oňup bolmaz? Geljekki missiýalaryň esasy kynçylyklary

Köp adamlar geljekki kosmos missiýalaryny «Marsly» (Марсианин) filmi arkaly göz öňüne getirýär: gyzyl tozan, ýalňyzlyk we astronawtyň janyny halas eden ýeralma joýalary. Emma, hakykatda, uzak kosmosda ýaşamak diňe bir zatlar ösdürip ýetişdirmegi öwrenmekden has çylşyrymly meseledir...

23.02.2026 02:55
5.7k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...