Amerikaly neýrofiziologlar uzak wagtlap oturmagyň beýniniň çal maddasynyň mukdarynyň azalmagyna we Alsgeýmer keselli adamlaryň epizodik ýadynyň ýaramazlaşmagyna getirýändigini anykladylar diýip, EurekAlert ýazýar. Bu hatda ýokary derejede fiziki işjeňlik bolanda hem ýüze çykýar. Aýratynam, APOE4 mutasiýaly hassalar has-da ejizdir diýip, Wanderbilt Uniwersitetiniň Lukmançylyk merkeziniň (VUMC) metbugat gullugy habar berdi.
Geçiren gözegçiliklerimiz Alsgeýmer keselli adamlaryň akyllarynyň we ýatlarynyň haýal peselmegi üçin mümkin boldugyça uzak oturmaly däldiklerini görkezýär. Bu, esasanam, genetiki taýdan bu kesele golaý bolan ýaşuly adamlar üçin hasam möhümdir. Olar beýnisiniň sagdynlygyny saklamak üçin wagtal-wagtal arakesme edip, ýerinden turmaly we hereket etmelidir – diýip, VUMC-niň professory Anžela Jefferson düşündirdi.
Alymlar ýaşy 50-den ýokary bolan 400 adamyň beýnisiniň ýagdaýyna we kognitiw funksiýalaryna ýedi ýylyň dowamynda syn etdiler. Barlaga APOE4 mutasiýasyny göterijiler hem, şeýle mutasiýasy bolmadyk hassalar hem gatnaşdy. Tomograflaryň we işjeňligiň datçikleriniň kömegi bilen hünärmenler beýniniň we hereket işjeňliginiň gurluşyndaky üýtgeşmelere gözegçilik etdiler.
Netijeler, her gün 1000-1100 minut töweregi wagtyny oturyp ýa-da ýatyp geçirýän gatnaşyjylaryň beýnileriniň gabynyň, 500-600 minut oturýanlaryňka garanyňda, ortaça 6% ýuka bolýandygyny görkezdi. Bu, esasanam, APOE4-iň bir ýa-da iki mutasiýasyny göterýänlerde güýçli ýüze çykdy.
