Russiýaly alymlar Morrisonyň goriçnigi (Peucedanum morisonii) atly dermanlyk ösümlikden alnan kumarin esasynda guş dümewine garşy täze birleşmeleri işläp taýýarladylar. Bu birleşmeler lukmançylykda wirusly ýokanç keselleri bejermek üçin ulanylyp bilner diýip, patente salgylanyp, «TASS» agentligi habar berýär.
A dümew wirusy adamlarda möwsümleýin dümewe sebäp bolýar, şeýle-de guşlarda we käbir süýdemdirijilerde hem ýüze çykyp bilýär. Bu wirus, köplenç, mutasiýa geçirip, ýagny üýtgäp, epidemiýalaryň döremegine sebäp bolýar.
Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölümçesine degişli Nowosibirsk organiki himiýa instituty bilen Smorodintsew adyndaky Dümew boýunça ylmy-gözleg institutynyň alymlary täze wirusa garşy derman serişdelerini işläp düzmegiň zerurdygyny belleýärler. Munuň sebäbi bolsa, täze ýokanç keselleriň ýüze çykmagy we ozalky dermanlara garşy durnuklylygyň artmagydyr.
«Oýlap tapyşyň esasy maksady elýeterli ösümlik kumarini esasynda, täze wirusa garşy serişdeleri döretmekden ybaratdyr. Agzalan birleşme – Morrisonyň goriçniginiň ikinji derejeli metabolitidir» — diýip, patentde görkezilýär.
Morrisonyň goriçnigi – Günbatar Sibiriň, Altaýyň we Gazagystanyň sähralyk we tokaýlyk ýerlerinde duş gelýän köpýyllyk ösümlikdir. Halk lukmançylygynda ol sowuklama garşy serişde hökmünde ulanylýar.
Alymlar kumariniň himiki düzümini üýtgedip, azot saklaýan görnüşlerini döretdiler.
«Oýlap tapyşyň artykmaçlygy täze birleşmeleriň sintezlenmegidir» — diýip, patentde bellenilýär. Birleşmeleriň täsiri öýjük kulturalarynda barlanyp, remantadin we oseltamiwir serişdeleri bilen deňeşdirildi. Netijede, täze birleşmeler dümewiň ştammyna garşy, remantadine garanyňda 30 esse has täsirli bolup çykdy. Şeýle-de täze birleşmeleriň adam organizmine garşy ýaramaz täsirleri hem gaty az boldy.
