Alymlar suw desgalaryny arassalamak üçin bir gezeklik, iýilýän robotlary döretdiler

  • 14.05.2025 11:23
  • 4.8k+

EPFL intellektual ulgamlar laboratoriýasyndan (Şweýsariýa) aspirant Şuhang Çžan we onuň topary täze bir taslamany, ýagny daşky gurşawa zyýan bermezden, suwuň üstünde ýüzüp bilýän kiçijik robotlary hödürlediler. Enjamlar naşyja gaýyklar görnüşinde ýasalyp, onuň düzüminde plastmassa, batareýa we elektronika ýok. Hereket etmek üçin olar mekdebiň "wulkanly" synagyna meňzeş ýönekeý himiki reaksiýany ulanýarlar.

"Tebigy gurşaw üçin kindiwanja ýüzýän robotlaryň işlenip taýýarlanyşy çalt depginde ösýän hem bolsa, olarda duýgur howdanlarda kynçylyk döredýän plastmassa, batareýalar we elektronika ulanylýar. Ýöne biz bu materiallary biologik taýdan dargaýan we zäherli däl materiallar bilen çalyşmagyň usulyny tapdyk" -diýip, Çžan düşündirdi.

Robotlar balyk iýmiti görnüşindäki iýilýän materialdan ýasalan. Awtorlaryň sözlerine görä, onuň düzümindäki belogyň düzümi adaty owuntyklardaka garanyňda 30% ýokarydyr. Işleri gutaransoň, enjamlar suwdaky jandarlara iýmit bolýar.
Her enjam temperatura, pH, hapalanma we mikroorganizmler baradaky maglumatlary ýygnaýan biologik taýdan dargap bilýän datçikler bilen enjamlaşdyrylandyr. Maglumatlary uzak aralykdan okap bolýar.
Robotlary dolandyrmak çylşyrymly däl – olaryň hereketleri mör-möjeklere meňzeýär we hereket ugry bolsa gurnalanda kesgitlenýär.


düýn 16:31
1k+

Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi....

21.04.2026 16:43
2.4k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

21.04.2026 10:16
2.3k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.6k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......