Alymlar suw desgalaryny arassalamak üçin bir gezeklik, iýilýän robotlary döretdiler

  • 14.05.2025 11:23
  • 4.8k+

EPFL intellektual ulgamlar laboratoriýasyndan (Şweýsariýa) aspirant Şuhang Çžan we onuň topary täze bir taslamany, ýagny daşky gurşawa zyýan bermezden, suwuň üstünde ýüzüp bilýän kiçijik robotlary hödürlediler. Enjamlar naşyja gaýyklar görnüşinde ýasalyp, onuň düzüminde plastmassa, batareýa we elektronika ýok. Hereket etmek üçin olar mekdebiň "wulkanly" synagyna meňzeş ýönekeý himiki reaksiýany ulanýarlar.

"Tebigy gurşaw üçin kindiwanja ýüzýän robotlaryň işlenip taýýarlanyşy çalt depginde ösýän hem bolsa, olarda duýgur howdanlarda kynçylyk döredýän plastmassa, batareýalar we elektronika ulanylýar. Ýöne biz bu materiallary biologik taýdan dargaýan we zäherli däl materiallar bilen çalyşmagyň usulyny tapdyk" -diýip, Çžan düşündirdi.

Robotlar balyk iýmiti görnüşindäki iýilýän materialdan ýasalan. Awtorlaryň sözlerine görä, onuň düzümindäki belogyň düzümi adaty owuntyklardaka garanyňda 30% ýokarydyr. Işleri gutaransoň, enjamlar suwdaky jandarlara iýmit bolýar.
Her enjam temperatura, pH, hapalanma we mikroorganizmler baradaky maglumatlary ýygnaýan biologik taýdan dargap bilýän datçikler bilen enjamlaşdyrylandyr. Maglumatlary uzak aralykdan okap bolýar.
Robotlary dolandyrmak çylşyrymly däl – olaryň hereketleri mör-möjeklere meňzeýär we hereket ugry bolsa gurnalanda kesgitlenýär.


düýn 20:10
1.5k+

Plastik galyndysyny Parkinson keselini bejermek üçin dermana öwürdiler

Edinburg uniwersitetiniň ylmy barlagçylary PET-plastigini Parkinson keselinde ulanylýan «lewodopa» dermanyna öwürmegiň usulyny işläp düzdi. Tehnologiýanyň beýany «Nature Sustainability» žurnalynda neşir edildi...

18.03.2026 14:50
2.4k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 20:58
5.8k+

Amerikaly alymlar 1993-nji ýyldan bäri saklanyp gelýän aşa ýokary geçirijilik rekordyny täzelediler

Hýuston uniwersitetiniň barlagçylary gaty jisimleriň fizikasy ugrunda täze üstünlik gazanandyklaryny mälim etdiler. Alymlar atmosfera basyşynda we minus 122 gradus Selsiý temperaturada elektrik toguny ýitgisiz geçirmäge ukyply bolan aşa ýokary geçiriji material döretdiler...

17.03.2026 15:50
1.6k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...