Alymlar Týudorlar eýýamynyň peýniriň taýýarlanyşy hakyndaky kitabynyň syryny bildiler

  • 04.05.2025 13:46
  • 2.8k+

Lids uniwersitetiniň hünärmenleri özboluşly golýazmanyň sanly nusgasyny we transkripsiýasyny neşir etdiler. Ol - 1580-nji ýyllarda döredilen, peýnir hakyndaky iň gadymy iňlis traktaty bolan "A pamflyt compiled of Cheese, contayninge the differences, nature, qualities, and goodnes, of the same". Ýiten hasaplanyp gelnen golýazma XVI asyrda peýniriň taýýarlanyş däplerinden söz açýar.

2023-nji ýylda auksionda ýüze çykarylan bu resminama uniwersitet tarapyndan Friends of the Nation’s Libraries-iň goldawy bilen satyn alyndy. Transkripsiýany kentuell-holly Týudor eýýamynyň rekonstruktorlary ýerine ýetirdi
Iýmit taryhçysy Piter Briýersiň sözlerine görä, bu iş Angliýada ýekeje iýmit önümine bagyşlanan ilkinji akademiki barlagdyr. Awtor XVI asyrda meşhur bolan gumoral teoriýa esaslanyp, peýniriň görnüşlerini, olaryň häsiýetlerini we saglyga täsirini suratlandyrýar. Peýniriň peýdasy onuň “temperamentine” we adam bedeniniň ýagdaýyna bagly diýip hasaplaýar.
Traktatda düýäniň ýa-da eşegiň süýdünden peýdalanmak ýaly adaty bolmadyk amallar agzalýar. Awtor agyz beklenende kyrk-gasanagyň ýerine balyk mädesini ulanmagy ara alyp maslahatlaşýar. Reseptleriň arasynda gaýmaksyz taýýarlanýan  "Suffolk Thump" atly gaty peýnir bar, ýöne awtor onuň tagamyny tankytlaýar.
Manuskriptiň transkripsiýany barlagçy Rut Bramli ýerine ýetirdi we rekonstruktor Temsin Bekus bolsa awtoryň daýhan tejribesine hormat goýýandygyny belläp geçdi. Alymlar golýazmanyň eýesiniň Ýelizaweta I-iň lukmany Walter Beýliniň bolup biljekdigini çaklaýarlar.
Goşmaça barlaglar resminamanyň awtorynyň kimdigini bilmäge we resminamanyň medeni mazmunyny açmaga kömek eder.


düýn 02:55
4.9k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...

22.02.2026 14:29
10k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermuda adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermuda adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

22.02.2026 09:10
2.1k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.9k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...