Doktor Edward Eştonyň (Sinika akademiýasynyň Astronomiýa we astrofizika instituty, Taýwan) ýolbaşçylygyndaky halkara astronomlar topary Saturnyň 128 sany täze hemrasyny tapdy. Indi olaryň umumy sany 274-e ýetýär, bu bolsa Gün ulgamyndaky beýleki planetalaryň hemralarynyň umumy sanyndan iki esse köpdür.
Ozal hemra sany boýunça Ýupiter öňdebaryjydy, ýöne indi Saturn onuň ornuny eýeledi.
“Garaşylyşy ýaly, biz 128 sany täze hemra tapdyk” – diýip, Eşton habar berdi. Onuň aýtmagyna görä, 5-nji fewrala çenli ýagdaýa görä, 95 hemrasy bolan Ýupiter indi Saturnyň yzyndan ýetip bilmese gerek.
Ähli täze obýektler wagtlaýyn bellige eýe boldy we ýakyn aýlarda Skandinawiýanyň, Galliýanyň we Kanadanyň inuit mifologiýasynyň personažlarynyň hormatyna atlandyrylar. Olaryň köpüsi “norwegiýa toparyna” degişli bolup, bu laýyk ady tapmagy birneme kynlaşdyrýar.
Hemralar shift and stack usuly arkaly tapyldy: astronomlar yzygiderli suratlary, hereket edýän obýektleriň ýagtylygyny güýçlendirmek üçin, biri-biriniň üstüne goýup seljerdi. 128 hemranyň ählisi “durnuksyz” hökmünde kesgitlendi: olaryň uly bolmadyk göwrümi (birnäçe kilometr), uzyn orbitasy bolup, ähtimal, çaknyşyklaryň netijesinde dargan has uly asman jisimleriniň bölekleri bolsa gerek.
“Bu hemralaryň beýleki hemralar ýa-da kometalar bilen çaknyşyklarda weýran bolan hemralardan emele gelen bolmagy ähtimal” – diýip, Britan Kolumbiýasy uniwersitetinden professor Brett Gledman düşündirdi.
Bu asman jisimleriniň dinamikasyny öwrenmek Gün ulgamynyň emele geliş proseslerine, şol sanda planetalaryň göçmegine we Saturnyň halkalarynyň emele gelşine düşünmäge kömek eder.
Eşton häzirkizaman tehnologiýalaryň Saturnyň, Uranyň we Neptunyň töwereginde hemralary ýüze çykarmakda öz çägine ýetendigini belledi. Mundan başga-da, “hemra” düşünjesiniň takyk kesgitlemesiniň bolmazlygy geljekki çekişmelere sebäp bolup biler.
