2050-nji ýyla çenli 3,8 milliarddan gowrak adam semizlikden ejir çeker: alymlaryň çaklamasy

  • 05.03.2025 16:01
  • 8.2k+

2050-nji ýyla çenli semizlik bütin dünýäde çynlakaý meselä öwrüler. «The Lancet» žurnalynda çap edilen täze seljerme, artykmaç agramy we semizligi bolan adamlaryň sanynyň düýpgöter köpeljekdigini çaklaýar diýip, «The Guardian» ýazýar.

Çaklamalara görä, geljek 25 ýylyň dowamynda 3,8 milliarddan gowrak uly ýaşly adamlar we 746 million çaga artykmaç agram bilen ýüzbe-ýüz bolar. Esasan-da ýaşlaryň arasynda semizligiň 121% artmagyna garaşylmagy uly alada döredýär.
Hünärmenler dessin çäreler görülmese, bu ýagdaýyň agyr netijelere getirmeginiň ähtimaldygyny duýdurýarlar: bu irki ölüme, dürli kesellere we saglygy goraýyş ulgamlaryna aşa ýüklenilmegine getirip biler.
Artykmaç agramly adamlaryň iň köp ýaşaýan ýerleri sekiz döwletdir: Hytaý, Hindistan, ABŞ, Braziliýa, Russiýa, Meksika, Indoneziýa we Müsür. Dünýäde semizlikden ejir çekýän uly adamlaryň ýarysyndan gowragy, hut şu ýurtlarda ýaşaýar.
Mundan başga-da, çaklamalara görä, 2050-nji ýyla çenli çaga semizliginiň iň ýokary derejesi Demirgazyk Afrikada, Ýakyn Gündogarda, Latyn Amerikasynda we Karib basseýninde jemlenjekdir.


düýn 19:44
2.1k+

2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek boýunça Aşgabatda maslahat geçirildi

BMG-niň Aşgabatdaky binasynda Bütindünýä inçekesele garşy göreş gününe bagyşlanan ylmy-amaly okuw maslahaty geçirildi. Çäräni BSGG-niň Türkmenistandaky ýurt boýunça edarasy gurady. Maslahatyň esasy mowzugy 2030-njy ýyla çenli inçekeseli ýok etmek baradaky maksada ýetmek üçin görülmeli çäreleri ara alyp maslahatlaşmak boldy...

10.03.2026 19:18
7.4k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.9k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...