2050-nji ýyla çenli 3,8 milliarddan gowrak adam semizlikden ejir çeker: alymlaryň çaklamasy

  • 05.03.2025 16:01
  • 8k+

2050-nji ýyla çenli semizlik bütin dünýäde çynlakaý meselä öwrüler. «The Lancet» žurnalynda çap edilen täze seljerme, artykmaç agramy we semizligi bolan adamlaryň sanynyň düýpgöter köpeljekdigini çaklaýar diýip, «The Guardian» ýazýar.

Çaklamalara görä, geljek 25 ýylyň dowamynda 3,8 milliarddan gowrak uly ýaşly adamlar we 746 million çaga artykmaç agram bilen ýüzbe-ýüz bolar. Esasan-da ýaşlaryň arasynda semizligiň 121% artmagyna garaşylmagy uly alada döredýär.
Hünärmenler dessin çäreler görülmese, bu ýagdaýyň agyr netijelere getirmeginiň ähtimaldygyny duýdurýarlar: bu irki ölüme, dürli kesellere we saglygy goraýyş ulgamlaryna aşa ýüklenilmegine getirip biler.
Artykmaç agramly adamlaryň iň köp ýaşaýan ýerleri sekiz döwletdir: Hytaý, Hindistan, ABŞ, Braziliýa, Russiýa, Meksika, Indoneziýa we Müsür. Dünýäde semizlikden ejir çekýän uly adamlaryň ýarysyndan gowragy, hut şu ýurtlarda ýaşaýar.
Mundan başga-da, çaklamalara görä, 2050-nji ýyla çenli çaga semizliginiň iň ýokary derejesi Demirgazyk Afrikada, Ýakyn Gündogarda, Latyn Amerikasynda we Karib basseýninde jemlenjekdir.


düýn 06:44
6.4k+

Hytaýda ilkinji gezek adama doňzuň öýkeni oturdyldy

Hytaýda alymlar topary ilkinji gezek genetiki taýdan üýtgedilen doňuzdan alnan öýkeni ölüm halyndaky hassa oturtdy. Organ şol bada bitişmezlik ýagdaýyny görkezmedi. Bu hem ylmy gözlegçileriň pikiriçe, haýwan organlaryny ksenotransplantasiýa üçin ulanyp boljakdygyny tassyklaýar diýip, Nature Medicine habar berýär...

22.08.2025 15:19
5.2k+

Dişleriň sagdyn bolmagy üçin: Russiýada düzüminde probiotikler bolan sakgyç döredildi

Seçenow uniwersitetiniň hünärmenleri probiotiklerden we prebiotiklerden düzülen çeýnelýän sakgyç döretdiler. Uniwersitetiň metbugat gullugynyň habaryna görä, täze önüme «Reteriks» diýlip at berildi. Onuň maksady – kariýesiň, gingiwitiň we beýleki stomatologik keselleriň töwekgelçiligini azaltmakdyr...

22.08.2025 08:21
4.7k+

Russiýaly alymlar pnewmoniýany we meningiti oýaryjyny dargadýan wirusy tapdylar

Sibir Ylymlar akademiýasynyň (SO RAN) Himiýa-biologiýa we fundamental lukmançylyk institutynyň hünärmenleri pnewmoniýa, meningit, sepsis döredýän we köplenç hassahanalarda giňden duş gelýän howply bakteriýany ýok edip bilýän täze wirus-bakteriofagy açdylar diýip, «Nauka v Sibiri» neşiri habar berýär...

18.08.2025 10:02
2.2k+

ABŞ-da düzgünleşdiriji dowamly öýken keselini bejermek üçin ilkinji derman serişdesini tassyklady

ABŞ-nyň Azyk önümleriniň hiline we derman serişdelerine gözegilik müdirligi (FDA) Insmed kompaniýasynyň mukowissidozsyz bronhoektazlary bejermek üçin niýetlenen Brinsupri dermanyny tassyklady. Bu dowamly öýken keseli dem alyş ýollarynyň öwezini dolup bolmajak zeperlenmesi, dowamly üsgülewük we nemiň  artykmaç bölünip çykmagy bilen utgaşýar diýip, Reuters ýazýar...