Mars näme üçin gyzyl: alymlar täze çaklamalary öňe sürdi

  • 04.03.2025 06:47
  • 4.8k+

Mars suwa baý bolan demir oksidiniň – ferrigidritiň netijesinde gyzyl reňke eýe bolupdyr. Bu barada Nature žurnalynda neşir edilen täze ylmy gözlegde aýdylýar.

Uzak wagt bäri gyzyl reňkiň sebäbi gurak howa şertlerinde emele gelen demir magdanynyň esasy düzüm bölegi bolan demir oksidiniň mineraly – gematit diýlip hasaplanýardy. Ýöne täze maglumatlar bu pikiri ret edýär.
Maglumatlar Marsyň üstünde gowşak kristal ferrigidritiň agdyklyk edýändigini görkezdi. Ferrigidrit bolsa, adatça, suwda emele gelýär, diýmek, ol Marsyň üstünde heniz suw bar wagty dörän bolmaly. 
Ýöne wagtyň geçmegi bilen Mars aşa gurak bolupdyr.
Täze açyş alymlara Marsyň klimatynyň nähili üýtgändigine we suwuň haçan bolandygyna düşünmäge kömek eder. Bu planetanyň irki taryhyny öwrenmek üçin wajyp maglumatlardyr.


şu gün 16:33
1k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

şu gün 11:10
3.3k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

şu gün 08:52
1.6k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

düýn 20:13
3.3k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...