Mars näme üçin gyzyl: alymlar täze çaklamalary öňe sürdi

  • 04.03.2025 06:47
  • 4.8k+

Mars suwa baý bolan demir oksidiniň – ferrigidritiň netijesinde gyzyl reňke eýe bolupdyr. Bu barada Nature žurnalynda neşir edilen täze ylmy gözlegde aýdylýar.

Uzak wagt bäri gyzyl reňkiň sebäbi gurak howa şertlerinde emele gelen demir magdanynyň esasy düzüm bölegi bolan demir oksidiniň mineraly – gematit diýlip hasaplanýardy. Ýöne täze maglumatlar bu pikiri ret edýär.
Maglumatlar Marsyň üstünde gowşak kristal ferrigidritiň agdyklyk edýändigini görkezdi. Ferrigidrit bolsa, adatça, suwda emele gelýär, diýmek, ol Marsyň üstünde heniz suw bar wagty dörän bolmaly. 
Ýöne wagtyň geçmegi bilen Mars aşa gurak bolupdyr.
Täze açyş alymlara Marsyň klimatynyň nähili üýtgändigine we suwuň haçan bolandygyna düşünmäge kömek eder. Bu planetanyň irki taryhyny öwrenmek üçin wajyp maglumatlardyr.


düýn 21:30
2.4k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

07.01.2026 14:07
6k+

Marsdaky Curiosity enjamy planetadan «baýramçylyk otkrytkasyny» iberdi

NASA Marsdaky Curiosity enjamy tarapyndan düşürilen panorama suratyny hödürledi. «Baýramçylyk otkrytkasynda» Geýl kraterindäki Şarp dagynyň eňňitleri şekillendirilýär. Fotosuratda günüň dürli wagtynda düşürilen suratlar birleşdirilýär diýip, Phys...

05.01.2026 08:32
3.5k+

Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...