Daniýada wudhenj – tegelek däp-dessur aýmançasy tapyldy. Ol Stounhenj bilen baglanyşykly bolup çykdy

  • 02.03.2025 08:34
  • 5.7k+

Daniýada arheologlar britan Stounhenji bilen baglanyşygy bolan gadymy tegelek agaç aýmançany tapdylar diýip, The Guardian ýazýar.

Azyndan 45 sany agaç pürsden durýan tegelek Demirgazyk Ýutlandiýanyň Ors şäherinde tapyldy. Onuň diametri takmynan 30 metr. Ol takmynan miladydan öňki 2600-1600-njy ýyllar aralygynda gurlupdyr diýip hasaplanýar.
Bu eýýäm ýanwar aýynda geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda sebitden tapylan ikinji wudhenjdir. Arheologlar bu tapyndy Daniýanyň we Angliýanyň medeniýetleriniň arasynda ýakyn arabaglanyşygyň bardygyny, şol bir wagtyň özünde umumy ynanç ulgamlarynyň ýaýrandygyny görkezýär diýip hasaplaýarlar.
Gazuw-agtaryş işlerine gatnaşan Westimmerlands muzeýiniň gözegçisi Sidsel Wolin: "Bu üýtgeşik tapyndy. Tegelek giçki daş asyrynyň we irki bürünç asyrynyň däp-dessurlary hem-de jemgyýetçilik gurluşlary barada düşünje berýär" -diýip belledi.
Britaniýada we Irlandiýada birgiden henj - Stounhenje meňzeş tegelek ýer aýmançalary bar.

“Bular Güne ybadat edilýän we şol döwrüň oba hojalygy bilen baglanyşykly däp-dessur merkezleri we ýerleridir. Wolin: "Şeýle häsiýetli ýadygärligi döretmek kararyna gelmek üçin onuň manysyna we nädip meýilleşdirilýändigine düşünmeli" -diýip nygtady.

Şeýle hem ol daniýaly wudhenjiň iňlis Stounhenjiniňkä meňzeş okunyň bardygyny sözüniň üstüne goşdy.
Wolin: "Bu giň göwrümli meýdanlar boýunça şol bir dünýägaraýyşyň bardygyny görkezýär: nädip daýhançylyk etmeli, jemgyýetiň adatdan daşary tebigat bilen nähili gatnaşygy bar" -diýdi.


11.03.2026 14:45
5.6k+

2000 ýaşly Bagdat batareýasy häzir hem işleýän bolup çykdy

Käwagt bir ownujak närse tutuş bir döwür baradaky düşünjäni üýtgedip bilýär. Arheologlaryň we inženerleriň arasynda bir asyra golaý wagt bäri çekeleşiklere sebäp bolup gelýän, «Bagdat batareýasy» ady bilen meşhur bolan syrly tapyndy bilen hem hut şeýle ýagdaý ýüze çykdy...

10.03.2026 11:39
4k+

Pekinde Türkmenistanyň wekiliýeti Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi

Hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-hytaý hökümetara toparynyň ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiniň 9-njy mejlisinden soň, Türkmenistanyň wekiliýeti Pekindäki Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi. Bu barada Türkmenistanyň Bilim ministrligi habar berýär...

09.03.2026 16:49
22k+

Polşanyň tokaýlarynda gizlenip galan orta asyr şäherçesi tapyldy

Arheologlar Polşanyň günorta-gündogarynda örän gowy saklanan Kaplonosy Koloniýa – orta asyr şäherçesini ýüze çykardylar. Bu taryhy ýadygärlik Wlodawa şäheriniň golaýyndaky gür tokaýlaryň içinde nije asyrlap adam nazaryna ilmän saklanyp galypdyr...

09.03.2026 10:54
2.8k+

Gadymy küýzeleriň seljermesi ýewropalylaryň müňlerçe ýyl mundan ozal näme iýendigini görkezýär

Alymlar gadymy ýewropalylaryň nahar bişirmek üçin dürli önümleri ulanandygyny anykladylar. Bu barlagyň netijeleri PLOS One žurnalynda çap edildi. Gadymy medeniýetlerde iýlen iýmit, adatça, küýze gaplaryndaky haýwan ýagynyň galyndylaryny seljermek arkaly öwrenilýär...