Daniýada wudhenj – tegelek däp-dessur aýmançasy tapyldy. Ol Stounhenj bilen baglanyşykly bolup çykdy

  • 02.03.2025 08:34
  • 5.7k+

Daniýada arheologlar britan Stounhenji bilen baglanyşygy bolan gadymy tegelek agaç aýmançany tapdylar diýip, The Guardian ýazýar.

Azyndan 45 sany agaç pürsden durýan tegelek Demirgazyk Ýutlandiýanyň Ors şäherinde tapyldy. Onuň diametri takmynan 30 metr. Ol takmynan miladydan öňki 2600-1600-njy ýyllar aralygynda gurlupdyr diýip hasaplanýar.
Bu eýýäm ýanwar aýynda geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda sebitden tapylan ikinji wudhenjdir. Arheologlar bu tapyndy Daniýanyň we Angliýanyň medeniýetleriniň arasynda ýakyn arabaglanyşygyň bardygyny, şol bir wagtyň özünde umumy ynanç ulgamlarynyň ýaýrandygyny görkezýär diýip hasaplaýarlar.
Gazuw-agtaryş işlerine gatnaşan Westimmerlands muzeýiniň gözegçisi Sidsel Wolin: "Bu üýtgeşik tapyndy. Tegelek giçki daş asyrynyň we irki bürünç asyrynyň däp-dessurlary hem-de jemgyýetçilik gurluşlary barada düşünje berýär" -diýip belledi.
Britaniýada we Irlandiýada birgiden henj - Stounhenje meňzeş tegelek ýer aýmançalary bar.

“Bular Güne ybadat edilýän we şol döwrüň oba hojalygy bilen baglanyşykly däp-dessur merkezleri we ýerleridir. Wolin: "Şeýle häsiýetli ýadygärligi döretmek kararyna gelmek üçin onuň manysyna we nädip meýilleşdirilýändigine düşünmeli" -diýip nygtady.

Şeýle hem ol daniýaly wudhenjiň iňlis Stounhenjiniňkä meňzeş okunyň bardygyny sözüniň üstüne goşdy.
Wolin: "Bu giň göwrümli meýdanlar boýunça şol bir dünýägaraýyşyň bardygyny görkezýär: nädip daýhançylyk etmeli, jemgyýetiň adatdan daşary tebigat bilen nähili gatnaşygy bar" -diýdi.


24.01.2026 16:30
3.2k+

Uelsdäki seýilgähiň aşagyndan gadymy Rim willasy tapyldy

Arheologlar Uelsiň Margam şäherindäki boşan seýilgähiň aşagyndan eldegrilmedik gadymy Rim willasyny tapdylar. Popular Mechanics-iň habaryna görä, gözlegçiler üçin uzak wagtlap näbelli bolan bu  açyş rim-britan döwrüne degişlidir...

19.01.2026 14:19
4.2k+

Gresiýada altyn we gymmatbaha zatlardan doly gadymy ybadathananyň gazuw-agtaryş işleri dowam edýär

Gresiýanyň Ewiýa adasynda arheologik gazuw-agtaryş işleri dowam edýär. 2023-nji ýylda ol ýerden biziň eýýamymyzdan öňki VII asyra degişli ybadathana tapyldy. Gresiýanyň Medeniýet ministrligi arheologlaryň şondan...

14.01.2026 12:03
3.9k+

Beýik Britaniýada giçki Rim döwrüne degişli süňkden ýasalan täsin gutujyk tapyldy

Beýik Britaniýanyň Wusterşir graflygynyň Brodweý şäherindäki giçki Rim döwrüniň mazarlygynda gazuw-agtaryş işleri geçirilende, alymlar keýik süňkünden ýasalan oýma nagyşly täsin gutujygy ýüze çykardylar. Arheologlar öň hiç haçan şeýle tapynda duş gelmändiklerini belleýärler...

14.01.2026 12:00
5k+

Izmirde "Süleýmanyň düwni" bilen bezelen gadymy mozaikaly zal tapyldy

Türkiýäniň Izmir şäherinde gadymy Smirnanyň çäginde arheologlar takmynan 1 600 ýyl mundan ozalky döwre degişli bolan we gowy saklanyp galan mozaikaly zaly ýüze çykardylar. "Interesting Engineering" neşiriniň "The Archaeologist" žurnalyna salgylanyp bermegine görä, bu zal "Süleýmanyň düwni" atly geometrik nagyş bilen bezelipdir...