Marsda gadymy çägeli kenarlaryň yzlary tapyldy

  • 28.02.2025 10:47
  • 3.4k+

Marsda bir wagtlar, hakykatdan hem, umman bolupdyr. Alymlar munuň subutnamasyny – gadymy çägeli deňiz kenarlarynyň (plýažlaryň) yzlaryny tapdylar. Bu barada «Daily Mail» habar berýär.

Bu açyş hytaýly «Çžužun» (Zhurong) mars roweriniň ýygnan maglumatlaryna esaslanýar. Mars roweri 2021-nji ýylda Gyzyl planeta gonup, Utopiýa tekizliginde gözleg işlerini geçirip başlapdy. Ol ýörite georadar bilen enjamlaşdyrylan. Alymlar şol georadaryň kömegi bilen Marsyň içki gatlaklaryny öwrendiler.
Maglumatlar seljerilende, dag jynslarynyň gatlaklarynda Ýerdäki deňiz kenarlaryna meňzeş gurluşlar tapyldy. Bu bolsa Marsyň demirgazyk böleginde bir wagtlar ummanyň bolandygyny tassyklaýar. Alymlar planetada on millionlarça ýyllap ýaşaýyş üçin amatly howa şertleriniň bar bolandygyny çaklaýarlar.
Şeýle hem 2024-nji ýylda amerikan alymlary Marsda fotosintez prosesini geçirip bilýän mikroblaryň ýaşamagy üçin amatly şertleri tapandyklaryny habar beripdiler. Bu şertler tozanly buzlaryň boşluklarynda ýüze çykarylypdy, bu ýerde erän suwuň köpürjikleri mikroorganizmler üçin amatly gurşawy döredýärdi. Bu açyş geçmişde Marsda ýaşaýşyň bar bolandygyny tassyklap biler.


düýn 16:19
2.7k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

düýn 16:01
756

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

27.02.2026 21:08
9.1k+

Näme üçin Marsda diňe ýeralma bilen oňup bolmaz? Geljekki missiýalaryň esasy kynçylyklary

Köp adamlar geljekki kosmos missiýalaryny «Marsly» (Марсианин) filmi arkaly göz öňüne getirýär: gyzyl tozan, ýalňyzlyk we astronawtyň janyny halas eden ýeralma joýalary. Emma, hakykatda, uzak kosmosda ýaşamak diňe bir zatlar ösdürip ýetişdirmegi öwrenmekden has çylşyrymly meseledir...