Marsda gadymy çägeli kenarlaryň yzlary tapyldy

  • 28.02.2025 10:47
  • 3.4k+

Marsda bir wagtlar, hakykatdan hem, umman bolupdyr. Alymlar munuň subutnamasyny – gadymy çägeli deňiz kenarlarynyň (plýažlaryň) yzlaryny tapdylar. Bu barada «Daily Mail» habar berýär.

Bu açyş hytaýly «Çžužun» (Zhurong) mars roweriniň ýygnan maglumatlaryna esaslanýar. Mars roweri 2021-nji ýylda Gyzyl planeta gonup, Utopiýa tekizliginde gözleg işlerini geçirip başlapdy. Ol ýörite georadar bilen enjamlaşdyrylan. Alymlar şol georadaryň kömegi bilen Marsyň içki gatlaklaryny öwrendiler.
Maglumatlar seljerilende, dag jynslarynyň gatlaklarynda Ýerdäki deňiz kenarlaryna meňzeş gurluşlar tapyldy. Bu bolsa Marsyň demirgazyk böleginde bir wagtlar ummanyň bolandygyny tassyklaýar. Alymlar planetada on millionlarça ýyllap ýaşaýyş üçin amatly howa şertleriniň bar bolandygyny çaklaýarlar.
Şeýle hem 2024-nji ýylda amerikan alymlary Marsda fotosintez prosesini geçirip bilýän mikroblaryň ýaşamagy üçin amatly şertleri tapandyklaryny habar beripdiler. Bu şertler tozanly buzlaryň boşluklarynda ýüze çykarylypdy, bu ýerde erän suwuň köpürjikleri mikroorganizmler üçin amatly gurşawy döredýärdi. Bu açyş geçmişde Marsda ýaşaýşyň bar bolandygyny tassyklap biler.


14.02.2026 18:58
3.6k+

Şäher durmuşy garynjalary üýtgetdi: indi olaryň iýmit dannaýşy peselýär

Şäherlerdäki durmuş şertleri janly organizmleriň ýaşaýyş ýörelgelerini mazaly üýtgedýär. Alymlaryň anyk maglumatlaryna görä, şäherleşmek ýagdaýy garynjalaryň hem iýmitleniş endiklerine täsir edip, olaryň uglewod çeşmelerini saýlamakdaky talapkärligini peseldipdir...

14.02.2026 14:15
2.7k+

Norwegiýa deňziniň düýbünde adatdan daşary wodorod çeşmesi tapyldy

Alymlar Norwegiýa deňziniň düýbünde düzüminde adatdan daşary ýokary mukdarda wodorod saklaýan gidrotermal çeşmeleri ýüze çykardylar. Knipowiç gerşiniň çäklerinde edilen bu açyş şeýle ulgamlaryň emele gelşi we beýleki planetalaryň ummanlaryndaky ýaşaýyş mümkinçilikleri baradaky düşünjelere üýtgeşme girizip  biler...

13.02.2026 23:10
6.2k+

Gury ýerdäki ilkinji ot iýýän jandar: 307 million ýyllyk Tyrannoroter tapyldy

Paleontologlar ösümlikler bilen iýmitlenmegi başaran iň irki oňurgaly jandarlaryň birine degişli 307 million ýyllyk galyndylary ylmy esasda suratlandyrdylar. Bu möhüm gözleg Nature Ecology & Evolution žurnalynda çap edildi...

13.02.2026 19:35
16k+

Fransuz alymlary 10 günläp ýatmaga razy bolanlara 5000 ýewro töleýär

Tuluzadaky Kosmos medisinasyny we fiziologiýasyny öwreniş instituty geljekki kosmos uçuşlaryna taýýarlyk görmek maksady bilen, açlyk we ýatmak düzgünini barlamak üçin meýletinçileri gözleýär. Barlaga sagdyn durmuş ýörelgesine eýerýän 20–40 ýaş aralygyndaky erkek adamlar çagyrylýar...