Ýeriň aýlanyşynyň tizlenmegi sebäpli, dünýä wagtyndan bir sekunt aýrylar

  • 20.02.2025 13:15
  • 7.6k+

Soňky ýyllarda Ýeriň aýlanyşynyň tizleşmegi sebäpli alymlar bütindünýä wagtyndan bir sekunt aýyrmaly bolarlar. Düzedişi öňümizdäki birnäçe ýylyň içinde girizilmeli bolar diýip, Bütinrussiýa Fiziko-tehniki we radiotehniki ölçegler ylmy-barlag institutynyň baş müdiri Sergeý Donçenkonyň sözlerine salgylanýan  RIA Nowosti habar berýär.

Alymyň sözlerine görä, beýle üýtgeşmeler hiç hili kynçylyk döretmeýär.
Institutyň baş ylmy işgäri Witaliý Palçikow ozal Ýeriň aýlanyş tizliginiň adatdan daşary artýandygyny, şonuň üçin 2029-njy ýyla çenli bu täsiriň öwezini dolmak maksady bilen bir sekunt aýyrmagyň zerurdygyny aýdypdy.

“Ýer gyzýar we planetanyň jümmüşinde güýçli prosesler bolup geçýär. Galyberse-de, bu hadysanyň adam işjeňliginiň netijesi bilen asla baglanyşygy bolman hem biler. Şeýle hem ol çynlakaý tebigy hadysalaryň habarçysy bolman biler"- diýip, Donçenko belledi.

Ol Ýeriň aýlanyşynyň haýallap, tizlenip bilýändigini düşündirdi. Planeta häzirki wagtda tizlenme tapgyryny başdan geçirýär. Ylym henizem bu hadysanyň takyk sebäplerini kesgitläp bilmedi, ýöne bu prosese buzluklaryň eremegi we suwlaryň ýaýrawynyň üýtgemegi ýaly faktorlaryň täsir edýändigi çak edilýär.


26.01.2026 15:29
6.6k+

Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar...

24.01.2026 15:54
3.6k+

Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi...

22.01.2026 23:01
4.2k+

Güýçli Gün alawlamasyndan soň Ýeriň üstünde dörän üýtgeşik polýar şöhlelenmesi kosmosdan düşürildi

Russiýaly kosmonawt Sergeý Kud-Swerçkow Halkara kosmos stansiýasynyň bortundan düşürilen Ýeriň üstündäki seýrek gyzyl polýar şöhlelenmesiniň kadrlaryny görkezdi. Hadysa şu ýylda ilkinji iň ýokary X derejeli alawlamanyň we XXI asyr üçin rekord derejeli radiasiýa tupanynyň netijesi boldy...

20.01.2026 23:00
3.3k+

Ýokary derejeli kosmos tupany asmany ýiti polýar şöhlelenmeleri bilen boýady

Ýeriň golaýynda XXI asyryň iň güýçli radiasiýa tupanlarynyň biri hasaba alyndy. Günüň ýokary energiýaly bölejikleri – proton akymlary örän seýrek S4 derejesine ýetdi – bu soňky 20 ýyldan gowrak wagt bäri hasaba alynmadyk rekord derejedir diýip, Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...