Ýere Gün plazmasynyň zyňyndylary golaýlaýar: güýçli magnit tupany bolup biler

  • 06.11.2025 18:59
  • 8.5k+

7-nji noýabrda Ýeri Gün plazmasynyň uly zyňyndysy gurşap alar. Ol 5-nji noýabrda Aşgabat wagty bilen 16:00 töweregi bolup geçen M7.4 derejeli alawlamadan soň ýüze çykdy. Bu barada Russiýanyň ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi.

Hünärmenleriň aýtmagyna görä, plazma akymy gönüden-göni Ýere tarap hereket edýär we anna güni günortana çenli magnitosfera ýeter.
Alymlar birinji alawlamadan tiz wagtdan soň Günde ikinji, has kuwwatly zyňyndynyň bolup geçendigini aýtdy. Oňa M8.65 baly berildi. Onuň iň ýokary derejesi gije sagat 03:07-de hasaba alyndy.

“Ikinji bulut öňküsinden has uly we tiz. Ol anna güni göni birinjiniň yzysüre Ýere zarba urar, şol bir wagtyň özünde-de ýolda onuň yzyndan ýetip, onuň bilen bölekleýin birleşer” – diýip, çeşme habar berýär.

Soňky günlerde astronomlar üç güýçli alawlamany hasaba aldy, olaryň ikisi X kategoriýaly bolup, bular 2025-nji ýylyň iýunyndan bäri iň güýçlüsidir. Işjeňligiň ýokarlanmagy Günüň görünýän tarapynda birnäçe uly tegmilleriň peýda bolmagy bilen baglanyşdyrylýar. Bu ýerler durnuksyz bolup, ýakyn günlerde täze zyňyndylara sebäp bolup biler.
Çaklamalara görä, plazma akymlarynyň Ýeriň magnit meýdany bilen çaknyşmagy G3-G4 derejeli geomagnit tupanlaryna getirer. Radio aragatnaşygynda, nawigasiýa ulgamlarynda we energetika ulgamlarynda bökdençlikler, şeýle-de polýar şöhlelenmeleri bolup biler. 


26.01.2026 15:29
6.4k+

Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar...

24.01.2026 15:54
3.5k+

Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi...

22.01.2026 23:01
4.2k+

Güýçli Gün alawlamasyndan soň Ýeriň üstünde dörän üýtgeşik polýar şöhlelenmesi kosmosdan düşürildi

Russiýaly kosmonawt Sergeý Kud-Swerçkow Halkara kosmos stansiýasynyň bortundan düşürilen Ýeriň üstündäki seýrek gyzyl polýar şöhlelenmesiniň kadrlaryny görkezdi. Hadysa şu ýylda ilkinji iň ýokary X derejeli alawlamanyň we XXI asyr üçin rekord derejeli radiasiýa tupanynyň netijesi boldy...

20.01.2026 23:00
3.3k+

Ýokary derejeli kosmos tupany asmany ýiti polýar şöhlelenmeleri bilen boýady

Ýeriň golaýynda XXI asyryň iň güýçli radiasiýa tupanlarynyň biri hasaba alyndy. Günüň ýokary energiýaly bölejikleri – proton akymlary örän seýrek S4 derejesine ýetdi – bu soňky 20 ýyldan gowrak wagt bäri hasaba alynmadyk rekord derejedir diýip, Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...