El-Ninýo sebäpli Dünýä ummanynyň temperaturasy taryhy rekorda golaýlaýar

  • 11.05.2026 11:37
  • 4.9k+

Howa şertleri El-Ninýo tebigy hadysasynyň işjeň fazasyna geçýärkä, dünýä ummanlary täze temperatura rekordlaryny goýmagyň bosagasynda dur.

Ýewropanyň Copernicus gullugynyň maglumatlaryna görä, maý aýynyň başynda deňziň ýüzüniň temperaturasy 2024-nji ýylyň iň ýokary derejesine ýetdi we bilermenler şu aýyň taryhda iň yssy aý bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar. 

Häzirki wagtda ummanlar antropogen işjeňligi sebäpli döreýän artykmaç ýylylygyň takmynan 90%-ni özüne siňdirmegini dowam etdirýär. Häzirki temperatura ýokarlanmasy uzak möhletli global maýlamaklygyň fonunda bolup geçýär: aprel aýyndaky temperatura eýýäm taryhda ikinji iň ýokary derejä öwrüldi, Ýuwaş ummanynyň tropiki böleginde bolsa rekord derejede deňiz ýylylygy hasaba alyndy.

Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy El-Ninýonyň işjeň tapgyrynyň maý we iýul aýlary aralygynda başlajakdygyny, ýeliň hem-de suwuň temperaturasynyň üýtgemegine, dünýäde gurakçylyga we güýçli ýagyşlara sebäp boljakdygyny çaklaýar.

Bilermenler otuz ýyl mundan ozal goýlan rekordlara barabar güýçli "super" El-Ninýonyň bolmagynyň mümkindigini aradan aýyrmaýarlar. Berkeley Earth-niň alymlarynyň maglumatlaryna görä, bu prosessiň intensiwligi gury ýeriň temperaturasyna gönüden-göni täsir edýär.

El-Ninýonyň täsiriniň, adatça, emele geleninden bir ýyl soň iň ýokary derejä ýetýändigini göz öňünde tutup, bilermenler 2027-nji ýylda ähli döwürleriň temperatura rekordynyň goýulmak howpynyň bardygy barada duýduryş berýärler.


29.05.2026 23:56
5.8k+

Hemişelik doňaklygyň eremegi Kanadanyň arassa derýalaryny howply kislota akymlaryna öwürdi

Hemişelik doňaklyklaryň eremeginiň çaltlaşmagy sebäpli Demirgazyk Kanadadaky derýalaryň ýokary akymlary diýseň zäherlendi we posly açyk-mämişi reňke boýaldy....

26.05.2026 09:58
9.7k+

Klimatologlar: 2100-nji ýyla çenli dünýä ummany birnäçe uly şäheri suwa gark eder

Singapuryň Nanýang tehnologik uniwersitetiniň ýolbaşçylygynda halkara alymlar toparynyň geçiren barlaglaryna görä, eger atmosferany hapalaýan parnik gazlarynyň mukdary şu ýokary depgindeligine galsa, 2100-nji......

23.05.2026 23:48
3.6k+

Global maýlamaklyk dünýäniň iň uly derýalarynda kislorodyň derejesini peseltdi

Hytaýyň klimatologlary soňky 40 ýylyň dowamynda Ýeriň iň uly derýalarynda ereýän kislorodyň konsentrasiýasynyň peselendigini habar berdiler. Barlagçylaryň çaklamalaryna görä, howanyň üýtgemegi häzirki......

17.05.2026 23:10
11k+

Hindistan we Pakistan görlüp-eşidilmedik aşa yssy howa şertleri bilen ýüzbe-ýüz boldy

Pakistanda we Hindistanda howanyň temperaturasy +46°C-ä çenli ýetýän we uzak wagtlap dowam edýän aşa yssylyk hasaba alynýar diýip, Zakon.kz neşiri ýazýar....