Sena derýasyndan seýrek midiýalaryň DNK-sy tapyldy: bir midiýa bir günde 40 l suw süzýär

  • 07.02.2025 11:13
  • 7.6k+

Ýüzmek boýunça Olimpiýa ýaryşlary geçirilenden soň alymlar Parižiň (Fransiýa) Sena derýasynyň suwunyň arassalanýandygyny görkezýän möhüm alamatlary ýüze çykardylar. The Guardian neşiriniň ýazmagyna görä, Sena derýasynyň suwunda seýrek duş gelýän midiýalaryň DNK-sy tapyldy.

Her bir midiýa günüň dowamynda 40 litre çenli suwy süzüp bilýär. Alymlar midiýalaryň derýada peýda bolmagyny suwuň hiliniň gowulaşýandygynyň alamatydygyny aýdýarlar we tebigy arassalanma prosesine goşant goşýandygyny belleýärler.
Şeýle hem alymlar şäheriň yşyklandyryşynyň biologik dürlüligiň ösüşine ýetirýän täsirini öwrenmek üçin geçirilen gözlegiň dowamynda, derýada 23 görnüşli midiýanyň DNK-synyň yzlaryny tapdylar. Olaryň arasynda ýitip gitmek howpy abanýan 3 görnüş bar. Mundan başga-da, gözleg Sena derýasynda 36 dürli görnüşli balygyň ýaşaýandygyny görkezdi. Bu bolsa 1960-njy ýyllar bilen deňeşdirilende 10 esse köpdür.


düýn 21:30
2.7k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...