Sagatda 33 müň km tizlikde güýçli ýeller öwüsýän ekzoplaneta tapyldy

  • 24.01.2025 10:44
  • 4.9k+

Halkara astronomlar topary Gün ulgamyndan uzakda ýerleşýän we üstünde häzirki wagta çenli ölçemek başardan iň güýçli ýeller öwüsýän WASP-127b atly ekzoplanetany tapdylar. Olaryň açyşlary Astronomy & Astrophysics (A&A) ylmy žurnalynda beýan edildi diýip, Reuters habar berýär.

WASP-127b bizden 520 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu ekzoplaneta, gaz ägirdi bolup, Ýupiterden birneme uly, ýöne has pes dykyzlykdadyr.
Aslynda, ekzoplaneta ilkinji gezek 2016-njy ýylda ýüze çykaryldy. Ýöne alymlar ýakyn wagtda WASP-127b-niň atmosferasynda, tizligi 33 000 km/s-den hem ýokary bolan aşa güýçli ýelleriň öwüsýändigini anykladylar. Bu tizlik Gün ulgamyndaky ýeliň tizligi iň ýokary hasaplanýan Neptundaky ýeliň tizliginden (1800 km/s) hem has ýokarydyr.
Astronomlar WASP-127b-niň atmosferasyndan geçýän ýyldyzyň şöhlelerini öwrenmek arkaly planetanyň howa şertleriniň kartasyny düzmegi başardylar. Ýewropanyň Günorta Obserwatoriýasynyň äpet VLT teleskopynyň CRIRES+ enjamy, onuň atmosferasyndaky suw buglaryny we ugar gazyny (uglerod monoksidini) ýüze çykarmaga kömek etdi.
Geljekde astronomlar dürli görnüşdäki planetalaryň daşarky howa şertleri barada has köp maglumat ýygnamagy umyt edýärler.


12.01.2026 18:22
8.7k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
6k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

10.01.2026 11:27
4k+

«Roskosmos» kosmosdaky «Roždestwo arçasynyň» suratyny görkezdi

Russiýanyň «Roskosmos» döwlet korporasiýasy öz Telegram kanalynda Ýekeşah ýyldyzlar toplumynda ýerleşýän NGC 2264 dumanlygynyň suraty bilen paýlaşdy. Bu obýekt, köplenç, «Roždestwo arçasy» diýlip atlandyrylýar, sebäbi ol öz daşky keşbi boýunça baýramçylyk agajyny ýada salýar...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...