Liwermor barlaghanasynda dünýäniň iň ýagty rentgen şöhleleri döredildi

  • 21.01.2025 12:25
  • 2.3k+

ABŞ-daky Liwermor milli barlaghanasynyň (LLNL) alymlary taryhda iň güýçli rentgen çeşmesini döretdiler, ol bar bolan analoglaryndan iki esse ýagty. Täze açyş ylmy barlaglarda, esasanam, termoýadro sintezi pudagynda we aşa gyzgyn plazmany öwrenmekde möhüm üstünlikleri wada berýär diýip, New Atlas ýazýar.

Örän ýagty rentgen şöhleleri atom derejesinde materiallaryň gurluşyny öwrenmek, himiki reaksiýalara hakyky wagtda gözegçilik etmek, biologiki nusgalaryň jikme-jik şekillerini öndürmek we çylşyrymly molekulalary seljermek ýaly ylmy barlaglar üçin peýdalydyr.
Däp bolşy ýaly, rentgen şöhleleri demir nyşana elektron şöhlesini täsir etdirmek arkaly emele gelýär. Bu açyş elektron şöhläniň ýerine lazerleri we adaty metal plastinanyň ýerine kümüş köpükden edilen nyşanany ulanmak arkaly mümkin boldy.
Bu kümüş silindrleriň dykyzlygy adaty kümşüňkiden müň esse pesdir we bir nanosekunta  ýetmän gyradeň gyzýar.
Netijede, 20 000 elektron woltdan ýokary energiýaly rentgen şöhleleriniň çeşmesi boldy.
LLNL bu ösüşiň diňe bir termoýadro birleşmesiniň işleýşine has gowy düşünmäge kömek etmän, eýsem adatdakysyndan has üýtgeşik hereket edýän gaty gyzgyn metal plazmalara täzeçe garamaga mümkinçilik berjekdigini aýdýar.


düýn 20:52
2.1k+

Astronomlar emele gelýän ýyldyzyň töwereginde adaty bolmadyk gyzgyn halkany tapdylar

Ýapon alymlarynyň topary ALMA teleskopynyň kömegi bilen Öküzçe molekulýar buludynda (MC 27/L1521F) protoýyldyzyň töwereginde uly gaz halkasyny tapdylar diýip, Astrophysical Journal Letters neşiri habar berýär....

düýn 14:14
3.4k+

Gün energiýasy bilen işleýän dirižabl stratosferada 12 günlük uçuşyny tamamlady

Sceye kompaniýasynyň SE2 stratosfera dirižably 12 günde 10 300 kilometr ýol geçip, tehnologiýanyň uzak möhletli gözegçilik we telekommunikasiý üçin taýýardygyny subut etdi....

15.04.2026 18:26
2.2k+

Hytaýyň Unitree H1 roboty tizlik rekordyny goýdy — 36 km/sag tizlige ýetdi

Hytaýyň adam şekilli Unitree H1 roboty sekuntda 10 metre çenli tizligini artdyryp, androidleriň arasynda tizlik rekordyny goýdy. Bu barada «Humanoids Daily» neşiri habar berýär....

15.04.2026 17:02
2.7k+

Süýdemdirijileriň ata-babalary ýumurtga basyp köpelipdirler: bu 250 million ýyl mundan ozal bolupdyr

Halkara alymlar topary takmynan 250 million ýyl mundan ozal ýaşap geçen süýdemdirijileriň gadymy ata-babasy bolan listrozawryň embrionyny öz içine alýan ýumurtga tapdylar diýip, PLOS ONE neşiri habar berýär....