Hall uniwersitetiniň alymy Jeýms Gilbert Ýer ýüzündäki iň ýalta mör-möjekleri tapdy. Gürrüň Awstraliýada ýaşaýan we uzynlygy 3 mm-e ýetmeýän dunatotrips hakda gidýär.
Bu mör-möjekler akasiýa agaçlarynda, öz kereplerinden guran kiçijik höwürtgelerinde ýaşaýarlar. Beýleki üýşmeklerden tapawutlylykda, olaryň ýaşaýjylary öz sümelgelerinden asla çykmaýar diýen ýaly we köp wagtyny hereketsiz geçirýärler.
Gyzykly ýeri, dunatotripsler ýyrtyjylardan gorkmaýarlar. Olara howp salýan ýekeje zat - yssyda guramak. Olaryň özlerini alyp barşyny öwrenip ýörkä, Gilbert üýşmekdäki mör-möjekleriň aglaba böleginiň toparyň durmuşyna gatnaşmaýandygyny gördi. Olar üýşmekleriniň beýleki agzalaryna kömek bermeýärler, nesillere ideg etmeýärler we köpelmeýärler, diňe hereketsiz ýatanlaryny gowy görýärler.
Geçirilen synaglaryň dowamynda alym höwürtgeleriň birine zeper ýeten bolsa, diňe bir ýa-da iki işjeň urkaçy mör-möjegiň ony bejerip başlandygyny, beýlekileriniň biperwaý galandygyny gördi.
Gilbert ilki bu “ýalta” mör-möjekleriň ätiýaçdaky işçi güýji bolup biljekdigini öňe sürdi, ýöne soňraky barlaglar bu çaklamany ret etdi. “Ýaltalar” hereket etmek islemediler.
Alymlar “ýaltalar” üçin köpelmäge we işlemäge şert döretmäge synanyşdylar, şeýle dunatotripsleriň birini aýratyn höwürtgede goýdular. Ýöne şeýle şertlerde-de olar işjeňlik görkezmediler.
