Arheologlar Italiýanyň Tina Ýama gowagyndan 4000 ýyllyk mis hanjaryny we adam kellesini tapdylar. Bu onuň giçki mis we irki bürünç asyrynda jaýlanyş ýeri hökmünde ulanylandygyny görkezýär.
Gowak Italiýanyň demirgazyk -gündogaryndaky Karst platosynda, Sloweniýanyň gapdalynda ýerleşýär. Gowak gadymy adamlar tarapyndan müňlerçe ýyl ulanylan özboluşly arheologiki ýadygärlikdir.
Ka 'Foskari uniwersitetinden Federiko Bernardini hanjaryň tapylmagyny garaşylmadyk açyş diýip häsiýetlendirdi. Sebäbi gadymyýetiň metal eserleri ybadat ýerleriniň daşynda seýrek duş gelýär. Tapylan gymmatly tapyndy bürünç gelmezinden has öň mis önümleri ulanylýan sebitiň tehnologiýalarynyň we medeni däpleriniň ösüşini täzeden gurmaga kömek edýär.
Gazuw-agtaryş işleri ownuk tapyndylary gorap saklamak üçin fotogrammetriýa we topragy seresaplylyk bilen aýyrmagy öz içine alýan iň täze tehnologiýa bilen amala aşyrylýar. Gowagyň aýratynlygy içini sowuk şemaldan goraýan, girelgäni ýapýan daş gurluşydyr. Golaýda tapylan kelle bölekleri bilen tassyklanylyşy ýaly, gowak jaýlanyş bilen baglanyşykly bolup biler. Tina Ýama gowagy tapyndylara görä, irki bürünç asyryna mahsus bolan Setina medeniýetiniň wekilleri tarapyndan ulanylypdyr.
