Pekin uniwersitetiniň alymlar topary DNK-ny ulanyp, maglumatlary saklamagyň usulyny tapdy. Maglumat, elektron enjamlaryň işleýşine meňzeş bolup, ikilik yzygiderliligi görnüşinde kodlanýar diýip, Nature žurnalynda çap edilen barlagda aýdylýar.
DNK-da maglumatlary saklamagyň adaty usuly maglumatlary kodlaýan täze setirleri sintez etmekden ybaratdyr. Şeýle-de bolsa, bu proses diýseň gymmat we uzakdyr. Has tygşytly usuly gözlemek üçin alymlar epigenoma - DNK-nyň yzygiderliligini üýtgetmän, gen işjeňligini dolandyrýan molekulalara ýüzlendiler. Mysal üçin, metil toparlary DNK birikdirilip, onuň häsiýetlerini üýtgedip bilerler.
Taslamanyň ýolbaşçysy Long Szýan täze çemeleşmäniň “DNK-nyň sinteziniň çykdajysyny azaltmaga” we kodlaşdyrma prosesini has elýeterli etmäge mümkinçilik berýändigini aýtdy.
Bu usul eýýäm ýönekeýdigini görkezdi: DNK bilen işlemekde tejribesi bolmadyk 60 gatnaşyjy teksti üstünlikli kodlap bildi. Bu teklip edilýän tehnologiýanyň netijeliligini tassyklaýar.
Long Szýan: "Gatnaşanlaryň köpüsi ilkibada bu usulyň işlejekdigine ynanmadylar, ýöne kodlanan yzygiderliligi görüp we takyk teksti alanlaryndan soň, bu çemeleşmäniň mümkinçiliklerine ynanyp başladylar" – diýip, pikirini paýlaşdy.
Ulgam metil toparly ýa-da şolarsyz gysga DNK böleklerini ulanýar, şonda “1” olaryň bardygyny we “0” ýokdugyny görkezýär. Bu täze setirleri sintez etmegiň ýerine, epigenetiki üýtgeşmeleri ulanyp, maglumatlary tygşytly ýazmaga we okamaga mümkinçilik berýär.
Jorjiýanyň Tehnologiýa institutynyň fizigi Nikolas Gaýz: "Maglumatlary DNK-da saklamak baradaky ylym ýaňy ýola düşdi, ýöne gelejek şular ýaly öňdebaryjy tehnologiýalary talap edýär" – diýip belleýär.
