Italiýanyň kenaryndan gadymyýetiň syrly halky bolan nabateýlileriň gark bolan ybadathanasy tapyldy 

  • 28.10.2024 11:38
  • 8.9k+

Arheologlar Neapolitan aýlagynda Iordaniýanyň syrly çarwa siwilizasiýasy bolan nabateýlere degişli gadymy ybadathanany tapdylar.  "Antiquity" žurnalynda gözlegiň netijeleri çap edilip, onuň maglumatlaryna görä, siwilizasiýa Indiana Jonsuň filmleri arkaly kino muşdaklaryna mälimdir. Bu barada vokrugsveta.ru habar berýär.

Gark bolan ybadathana gadymy Rimiň möhüm porty bolup hyzmat eden Possuoli (öňki Puteoli) şäheriniň golaýynda bolup, ondan, takmynan kenardan 450 m uzaklykda ýerleşýär. Tapylan binanyň ýaşy 2000 ýyla deňdir.
Alymlar ybadathananyň gönüburçly görnüşde bolandygyny we daşary ýurtly söwdagärler tarapyndan ulanylan Wikus Lartidianus ýollarynyň oňa eltendigini aýdýarlar. Bu açyş nabateýlileriň halkara söwdasyna gatnaşandygyny we garaşsyzlyk döwründe Rim bilen arabaglanyşygynyň bolandygyny tassyklaýar.
Alymlar: “Port sebitinde nabateý  mukaddes ybadathanasynyň bolmagy, bu ýerleriň  jemgyýetiniň söwda bilen meşgullanandygyny tassyklaýar.  Onuň gurluşygy nabateý raýatlarynyň Rim bilen dostlugy, döwletiniň garaşsyzlygy we erkinligi üpjün edilen döwründe mümkin boldy" diýip belleýärler.
Gözlegçileriň sözlerine görä, ybadathananyň diwarlary rim stilinde gurlupdyr. Onuň ýüzündäki mermerde nabateýlileriň hudaýy Duşareniň keşbi oýulyp şekillendirilipdir. Şeýle-de ybadathananyň içinde gurbanlyk we mukaddes daşlary ýerleşdirmek üçin ýörite ýerler bar.


27.02.2026 11:23
1.8k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
8.2k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.9k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.6k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...