Kristofer Kolumbyň Sewilýada jaýlanandygynyň hakykatdygy subut edildi

  • 14.10.2024 14:08
  • 11k+

Ispaniýaly alymlar Sewilýa soborynda jaýlanan galyndylaryň meşhur deňizçi Kristofer Kolumba degişlidigini tassyklamak bilen, köpden bäri dowam edip gelýän jedeli soňladylar diýip, The Guardian habar berýär.

Hose Antonio Lorenteniň ýolbaşçylygyndaky barlag topary tarapyndan geçirilen DNK-nyň seljermesi dogany Diegonyň we ogly Fernandonyň nusgalary bilen genetiki materialyň gabat gelendigini ýüze çykardy.
1506-njy ýylda ýogalan Kolumbyň jesedi birnäçe gezek ondan-oňa göçürildi: ilki ol Walýadolide jaýlandy, soňra Espanýola, Kuba we ahyrda Sewilýa geçirildi. Bu hakykat uzak wagtlap barlaglaryň geçirilmegine sebäp bolup, jaýlanan galyndylaryň kime degişlidigine şübhe döretdi.
Şeýle-de bolsa, Kolumbyň gelip çykyşynyň syry entek çözülmän galýar. Onuň watany baradaky çekişmeler dowam edýär: dürli barlagçylar onuň aslynyň italýan, portugal, katalon ýa-da grek bolandygyny öňe sürýärler.
Ispaniýanyň monarhlarynyň howandarlygyndaky ekspedisiýalarynda Kristofer Kolumb Atlantik ummanynyň üstünden dört gezek syýahat etdi. Onuň ilkinji syýahaty 1492-nji ýylyň 3-nji awgustynda başlandy we iki aýdan gowrak wagt geçensoň, 12-nji oktýabrda Aziýa topraklary diýip hasaplan Bagam adalaryna baryp ýetdi. Şeýle-de, soňra ol Karib deňzini, Kubanyň we Espanolanyň (häzirki Gaiti we Dominikan respublikasy) kenarlaryny gözden geçirdi.


04.01.2026 12:12
5.5k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.6k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...