BSGG pandemiýa sebäp bolup biljek patogenleriň täzelenen sanawyny neşir etdi

  • 09.08.2024 11:33
  • 4.8k+

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) epidemiýa ýa-da pandemiýa sebäp bolup biljek patogenleriň täzelenen sanawyny hödürledi.

Sanawda denge wirusy, maýmyn mamasy we A gripiniň wirusynyň dürli serotipleri ýaly, 30-dan gowrak patogen bar. Bu resminama ünsi ýokarlandyrmak we alymlaryň tagallalaryny keselleriň giň ýaýramagynyň öňüni almaga jemlemek üçin döredildi.
BSGG 50 ýurtdan 200-den gowrak alymyň gatnaşmagynda geçirilen barlagyň  netijesinde ilatyň saglygyna howp döredip biljek ilkinji nobatda üns berilmeli  patogenleriň sanawyny düzdi. Sanawa girizilen wiruslar we bakteriýalar ýokary wirulentliligi (mikroorganizmiň kesel döredip bilmek ukyby), ýokançlylygy (keseli bir organizmden beýlekisine ýokaşdyrmak ähtimallygy) we olara garşy goragyň derejesiniň ýeterlik däldigi bilen häsiýetlenýär.
Waksinalary ýok patogenlere aýratyn üns berilýär. Olaryň arasynda mergi, gyrgyn keselini döredijiler we çybynlar arkaly ýokuşýan wiruslar bar. Sanawda soňky ýyllar ýaýramasy bellige alnan denge gyzzyrmasyny we maýmyn mamasyny oýaryjy wiruslar hem bar, olaryň soňky ýyllarda ýaýraýandygy bellige alyndy.
Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy sanawyň neşir edilmegi bolup biläýjek  howplara garşy göreşmekde we global kynçylyklara taýynlygy ýokarlandyrmakda kömek eder diýip umyt edýär.


28.03.2026 15:46
3.3k+

Alymlar: gan basyşlaryň arasyndaky uly tapawut demensiýanyň yşaratydyr

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze barlaglaryň birinde ýokarky we aşaky gan basyşyň arasyndaky uly tapawudyň huşsuzlygyň ýüze çykmak howpuny döredýändigi hakynda......

26.03.2026 17:24
10k+

Stomatolog diş çüýremesiniň ötüşdirilmeginiň getirýän netijelerini düşündirdi

W.I.Razumowskiý adyndaky Saratow döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň diş lukmany Wiktoriýa Morgunowa wagtynda bejerdilmedik diş çüýremesiniň dişiň berbat bolmagyna we çynlakaý gaýraüzülmelere sebäp bolup......

25.03.2026 15:13
2.3k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
5.8k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...