BSGG pandemiýa sebäp bolup biljek patogenleriň täzelenen sanawyny neşir etdi

  • 09.08.2024 11:33
  • 4.8k+

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) epidemiýa ýa-da pandemiýa sebäp bolup biljek patogenleriň täzelenen sanawyny hödürledi.

Sanawda denge wirusy, maýmyn mamasy we A gripiniň wirusynyň dürli serotipleri ýaly, 30-dan gowrak patogen bar. Bu resminama ünsi ýokarlandyrmak we alymlaryň tagallalaryny keselleriň giň ýaýramagynyň öňüni almaga jemlemek üçin döredildi.
BSGG 50 ýurtdan 200-den gowrak alymyň gatnaşmagynda geçirilen barlagyň  netijesinde ilatyň saglygyna howp döredip biljek ilkinji nobatda üns berilmeli  patogenleriň sanawyny düzdi. Sanawa girizilen wiruslar we bakteriýalar ýokary wirulentliligi (mikroorganizmiň kesel döredip bilmek ukyby), ýokançlylygy (keseli bir organizmden beýlekisine ýokaşdyrmak ähtimallygy) we olara garşy goragyň derejesiniň ýeterlik däldigi bilen häsiýetlenýär.
Waksinalary ýok patogenlere aýratyn üns berilýär. Olaryň arasynda mergi, gyrgyn keselini döredijiler we çybynlar arkaly ýokuşýan wiruslar bar. Sanawda soňky ýyllar ýaýramasy bellige alnan denge gyzzyrmasyny we maýmyn mamasyny oýaryjy wiruslar hem bar, olaryň soňky ýyllarda ýaýraýandygy bellige alyndy.
Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy sanawyň neşir edilmegi bolup biläýjek  howplara garşy göreşmekde we global kynçylyklara taýynlygy ýokarlandyrmakda kömek eder diýip umyt edýär.


düýn 17:03
861

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

düýn 15:18
1.2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...

06.03.2026 07:51
6.1k+

Açlyk – beýnide: alymlar doýanyňdan soň hem ýene iýmek isleginiň sebäbini düşündirdiler

Iňlis alymlarynyň täze barlagy adamlaryň doýagarna nahar iýenlerinden soň hem näme üçindir ýene ýeňil-ýelpaý iýmitlerden ýüz öwrüp bilmeýändikleriniň sebäbini düşündirýär. Gündogar Angliýa we Plimut uniwersitetleriniň hünärmenleri öz geçiren barlaglarynda adam bedeni fiziki taýdan doýan hem bolsa, beýniniň iýmitleriň suratyndan we ysyndan täsirlenmegi dowam edýändigini ýüze çykardylar...

05.03.2026 11:32
4.6k+

Kanadaly ýigit gen redaktirlemesi arkaly seýrek duş gelýän keselden saplanan ilkinji adam boldy

Kanadanyň Britan Kolumbiýasy prowinsiýasynyň 19 ýaşly ýaşaýjysy Taý Sperl dünýäde DNK-nyň praým-redaktirlemesi tehnologiýasynyň kömegi bilen seýrek duş gelýän genetik keselden doly saplanan ilkinji näsag boldy...