300 000 ýyl mundan ozal ýaşap geçen iň gadymy adamyň daş keşbi nähili bolupdyr

  • 23.06.2024 15:08
  • 18k+

Alymlar 300 000 ýyl ozal ýaşap geçen iň gadymy adamyň keşbini täzeden dikeltdiler. 2017-nji ýylda Marokkodan tapylan kelleçanagyň kömegi bilen onuň  ýüzüni täzeden dikeltmek mümkin boldy diýip, The Guardian habar berýär.

Germaniýanyň Maks Plank jemgyýetiniň barlagçylary we braziliýaly tanymal hünärmen Sisero Morais kelleçanagy sanly skanerden geçirip, hakyky keşbini döretmek üçin oňa ýumşak dokumalaryň we deriniň gatlaklaryny goýdular.
Alymlaryň sözlerine görä, modelde şekillendirilen adam “güýçli we parahat”.
2017-nji ýylda Jebel-Irhud arheologiki ýadygärlikler meýdançasynda bu kelläniň tapylmagy haýran galdyryjy waka boldy, sebäbi bu Homo sapiens-iň gelip çykyşy baradaky bar bolan nazaryýete ters gelýärdi. Ondan öň biziň görnüşimiziň iň gadymy daşa öwrülen galyndylary Efiopiýada tapylanlar hasaplanýardy - olaryň ýaşy takmynan 195 müň ýyldy. Marokkodan tapylan galyndylaryň ýaşy Homo sapiens-iň 100 000 ýyl öň peýda bolandygyny we olaryň Afrikadan has ir göçüp başlandyklaryny görkezýär.
Rekonstruksiýanyň öňdebaryjy usullaryna garamazdan, çanaklyk süňkleriniň ýoklugy we DNK-nyň zaýalanandygy sebäpli adamyň jynsyny kesgitlemek mümkin bolmady.


düýn 21:30
4.3k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...