Ýakutiýada ýaşy 44 müň ýyldan gowrak bolan möjegiň mumiýasy öwrenildi

  • 22.06.2024 17:57
  • 24k+

Demirgazyk-Gündogar Federal Uniwersitetiniň (SWFU) alymlar topary Ýakutiýada tapylan we 44 müň ýyldan gowrak taryhy bolan möjegiň mumiýasynyň autopsiýasyny   geçirdi. Autopsiýanyň netijeleri barada SWFU-nyň web sahypasynda habar berildi.

Barlagçylaryň sözlerine görä, bu giçki pleýstosen eýýamynyň uly möjeginiň bitewiligine we gowy saklanyp galan göwresiniň ilkinji gezek tapylyşydyr. Mumiýa 2021-nji ýylda Russiýa Federasiýasynyň Saha Respublikasynyň Abyýski etrabynyň ýaşaýjylary tarapyndan Tirehtýah derýasynda köp ýyllyk buz gatlagynyň 40 metr çuňlugyndan tapyldy.
Mamont muzeýiniň barlaghanasynda geçirilen autopsiýa barlagynda alymlar DNK-ny öwrenmek üçin haýwanyň içki beden agzalaryndan, aşgazanyň we içegäniň içinden, şeýle-de, ýumşak dokumalaryndan nusgalary aldylar. Barlaglar gadymy möjegiň iýen iýmitine we mikrobiotasyna düşünmäge hem-de onuň genomyny häzirki möjekleriň genomy bilen deňeşdirmäge kömek eder.

"Barlagyň netijeleri gadymy süýdemdirijileriň nähili bolandyklaryna we olaryň bedeninde ýaşaýan mikroorganizmleriň ýagdaýyna has gowy düşünmäge mümkinçilik berer" – diýip, Eksperimental medisina institutynyň funksional genomika we proteomika laboratoriýasynyň müdiri Artemiý Gonçarow belledi.

Autopsiýa barlagyna ýakut alymlaryndan başga-da, Sankt-Peterburgyň hünärmenleri hem gatnaşdylar.
Alymlar bu barlagyň gadymy haýwanlaryň we mikrobiotanyň ösüşi barada täze maglumatlary tapmaga, şeýle hem lukmançylyk we biotehnologiýa üçin biologiki işjeň maddalaryň geljegi uly öndürijilerini tapmaga kömek etjegine umyt baglaýarlar.
Barlagyň indiki obýekti 2023-nji ýylda Ýakutiýanyň Nižnekolymsk sebitinden tapylan we uniwersitete getirilen gadymy möjegiň başga bir mumiýasy bolar.


01.02.2026 23:09
1.9k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 08:37
2.4k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...