Alymlar öz-özüni arassalaýan we otaglary sowadýan dury material döretdiler

  • 04.06.2024 11:40
  • 5.8k+

Karlsrue Tehnologiýa institutynyň (Germaniýa) hünärmenleri aýratynlyklary boýunça adaty aýnadan ýokarda durýan mikrofotoniki köpugurly metamaterial döretdiler. Ony gurluşykda ulanyp bolýar diýip, Nature Communications žurnaly belleýär.

Polimer esasly täze material, takmynan, 10 mikron (adam saçyndan 10 esse inçe) mikroskopik silikon piramidalarynyň özboluşly gurluşyna eýedir.
Şeýle gurluşy arkaly ol birnäçe täsirli aýratynlyklary görkezýär:

  • Durulygy 93%, diýmek aýnadan 2% ýokary.
  • Ýagtylygyň 73% -ini ýaýradyp, bulaşyk effekt döredýär we konfidensiallygy üpjün edýär.
  • Içerde amatly mikroklimaty saklamaga mümkinçilik berýän Gün şöhlesini geçirýär.
  • Elektrik energiýasyny sarp etmezden, passiw sowadýar: synaglarda material temperaturany 6° C peseltdi.
  • Öz-özüni arassalaýar: materialyň gurluşy, lotos ýapragy ýaly, hapany we tozany aýyrýan suw damjalarynyň döremegine kömek edýär.

Alymlaryň sözlerine görä, material dürli ugurlarda (şol sanda, gurluşykda diwarlara we üçeklere goýulýan aýna bölekleriniň ornuny tutup bilýär) ulanmak üçin ägirt uly mümkinçiliklere eýedir.

"Bu material bir wagtyň özünde otagda Gün şöhlesiniň ulanylmagyny optimallaşdyryp, passiw sowadyşy üpjün edip we kondisionere garaşlylygy azaldyp biler" – diýip, materialy döredijileriň biri Gan Huang nygtaýar.


düýn 14:34
1.4k+

Işden soňra rahatlyk: Xiaomi ýadaw gözler üçin akylly massažor çykardy

Xiaomi kompaniýasy göze dynç bermek üçin niýetlenen Xiaomi Smart Massage Eye atly täze enjamy hödürledi. Bu döwrebap gajet köp wagtyny kompýutere ýa-da smartfona seredip işlemeli bolýan adamlar üçin niýetlenip, göreçleriň ýadawlygyny aýyrmaga kömek edýär...

20.02.2026 21:38
2.4k+

Hytaýly alymlar simsiz aragatnaşygy rekord 400 Gbit/s çenli tizlige çykaryp bildiler

Pekin uniwersitetiniň alymlary Pençen barlaghanasy, Şanhaý tehnologiýa uniwersiteti we maglumat optoelektronika pudagynda Milli innowasiýalar merkezi bilen hyzmatdaşlykda optiki süýümli we simsiz maglumat geçirijiligi birleşdirýän dünýäde ilkinji gibrid ulgamy işläp düzdi...

20.02.2026 18:09
2.2k+

Baktériýadan hem kiçi QR-kod döredildi: göze görünmeýän rekord

Alymlar dünýäde iň kiçi QR-koduny döretdiler. Ol eýýäm Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi.  Koduň ölçegi öňki hasaba alnan rekordyň üçden bir bölegi ýaly, şonuň üçin ony adaty göz bilen görjek gümanyň ýok. «Biziň döreden gurluşymyz şeýle bir inçe welin, ony optiki mikroskoplaryň kömegi bilenem görüp bolmaýar» diýip, professor Pol Maýrhofer düşündirdi...

18.02.2026 23:19
2.5k+

Hytaýyň 3D-printeri çylşyrymly jisimleri bir sekunda ýetirmän çap edýär

Hytaýyň Sinhua uniwersitetiniň alymlary bary-ýogy 0,6 sekundyň içinde ýokary takyklyk bilen çylşyrymly jisimleri döretmäge mümkinçilik berýän 3D-çap tehnologiýasyny işläp düzdüler. Onuň iň kiçi bölekleri 12 mikrometre ýetýär...