Aýdaky Momo bazasy: MIT-iň alymlary Aýdaky ilkinji jaýyň nähili boljakdygyny görkezdiler

  • 30.05.2024 22:15
  • 8.7k+

Massaçusets tehnologiýalar institutynyň (MIT) hünärmenleri NASA-nyň ýa-da SpaceX-iň kosmos missiýalarynyň bir bölegi bolup biljek Aý bazasynyň prototipi bolan Momo taslamasyny hödürlediler.

Momo bazasy, ary öýjügi ýaly, aýratyn “öýjüklerden” ybarat modully gurluş. Her “öýjük” germetiki polietilen membranadan ýasalan we alýumin çarçuwa bilen goralan. Çarçuwalarda magnit bar, bu bolsa birnäçe bölekden dessine bitewi jaý gurmaga mümkinçilik berýär.
Her “öýjüge” ýatalga, iş stoly ýa-da trenažor ýaly  kosmos mebellerini berkidip bolýar. Bir Momo bazasynda köpünden iki kosmonawt ýerleşip biler.
Gerek bolsa binany täzeden gurup bolar ýa-da döwülse bölekleriniň birini çalt çalşyp bolar. Baza sfera ýa-da ellipsoid görnüşinde bolup biler. Şeýle gurluşyk toplumy kosmos gämilerinde daşamaga amatly, sebäbi kän ýer tutmaýar.
NASA 2026-njy ýyldan 2030-njy ýyla çenli aralykda “Artemida-3” Aý missiýasyny goýbermegi meýilleşdirýär. Bu missiýada kosmos gullugy adamlary Aýa ibermek we emeli hemranyň mundan beýläk kolonizasiýa edilmegine esas döretmek isleýär. Alymlar tarapyndan döredilen Momo bazasynyň kosmonawtlaryň ýany bilen äkidilip, olaryň Aýdaky esasy mesgenine öwrülmegi ähtimal.

 


düýn 15:17
3.6k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

düýn 15:12
2.2k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.3k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.3k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...