Bizden 55 ýagtylyk ýyly uzaklykda Ýeriň ölçegindäki bir planeta tapyldy: onda bir ýyl 17 sagat dowam edýär

  • 20.05.2024 12:09
  • 15k+

Astronomlar Ýeriň ululygyndaky täze ekzoplanetany tapdylar. SPECULOOS-3 b diýlip atlandyrylan bu obýekt bizden bary-ýogy 55 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär we aşa sowuk gyzyl kindiwanja ýyldyzyň daşyndan aýlanýar diýip, Nature Astronomy žurnaly ýazýar.

SPECULOOS-3 b-de bir ýyl, takmynan, 17 sagat dowam edýär we dartyş güýçleriniň hereketsizligi sebäpli planetanyň bir tarapy hemişe ýyldyzyna tarap bakýar, beýleki tarapynda bolsa baky gije dowam edýär.
Onuň daşyndan aýlanýan ýyldyzynyň Günden, takmynan, iki esse salkyndygy we ýüz esse ýeňil hem-de tutuksydygy bellendi.
Planeta aşa sowuk kindiwanja ýyldyzlarynyň daşyndan aýlanýan ekzoplanetleri gözlemek üçin döredilen SPECULOOS (Search for Planets EClipsing ULtra-cOOl Stars) taslamasynyň çäklerinde tapyldy. Taslama Belgiýanyň Lýež uniwersiteti Birmingem, Kembrij, Bern we Massaçusets tehnologiýalar instituty bilen bilelikde ýolbaşçylyk edýär.
Aşa sowuk kindiwanja ýyldyzlar diýseň kän ýaýran, olar Akmaýanyň ýolundaky ýyldyzlaryň takmynan 70%-ini emele getirýär, ýöne ýagtylygynyň öçügsiligi olary tapmagy kynlaşdyrýar.


düýn 15:45
2.6k+

Özbegistan 2028-nji ýyla çenli ilkinji ylmy hemrany we kosmonawty uçurmaga taýýarlanýar

Özbegistan 2028-nji ýylda 6U görnüşli ilkinji ylmy hemrasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu hemra türki halklaryň görnükli astronomy, matematigi, akyldary we şahyry Mirzo Ulugbegiň hormatyna atlandyrylar. Şeýle hem Respublikada ýurduň ilkinji kosmonawtyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar...

düýn 12:14
3.3k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

düýn 12:01
6.1k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

düýn 09:57
4.5k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...