Alymlar ýel arkaly ondan-oňa göçýän ownuk haýwanlar hakda gürüň berdiler

  • 12.05.2024 21:43
  • 6707
Alymlar ýel arkaly ondan-oňa göçýän ownuk haýwanlar hakda gürüň berdiler

Sankt-Peterburg döwlet uniwersitetiniň (SPbGU) alymlary tardigradlar (latynça: Tardigrada) diýlip atlandyrylýan mikroskopik oňurgasyzlaryň ýaýraýşynyň syryny açdylar. Görlüp oturylsa, olar ýaşaýan ýerlerini ýeliň kömegi bilen giňeldýän ekenler diýip, TASS habar berýär.

Bu açyş Seýşel adalaryndan bir tardigradyň molekulýar seljermesi netijesinde mümkin boldy, ol geografiki taýdan golaý Afrika tohumyna däl-de, günorta-gündogar aziýaly tohumlardan eken.
Bu ýagdaýyň ýeke-täk düşündirişi tardigradlaryň ýel bilen geçmegi bolup biler diýip, Sankt-Peterburgyň Döwlet uniwersitetiniň oňurgasyzlaryň zoologiýasy kafedrasynyň uly mugallymy Denis Tumanow aýtdy.

“Tardigradlar ömrüniň dowamynda gurap bilýär, guran görnüşde bolsa olar gaty ýeňil bolýar, şonuň üçinem ýel olary äkidip bilýär. <…> Tropiki ýerlerde hemişelik öwsüp durýan ýeller - passatlar bar, olar ekwatora ugurdaş tropiki zonadan we hemişe gündogardan günbatara öwüsýär. Bu hemişe öwsüp durýan güýçli ýel hakykatdanam tardigradlary göterip äkidip biler "- diýip, hünärmen düşündirýär.

Tumanowyň sözlerine görä, alymlaryň öwrenen ýetginjek tardigradesiniň nusgasy bir bölejik ýüňden tapyldy.
Alymlar bu kiçijik oňurgasyz haýwanlar bilen gyzyklanýar, sebäbi olaryň iň kyn şertlerde-de, şol sanda açyk kosmosda hem uýgunlaşmaga we ýaşamaga özboluşly ukyby bar.
Bu sekiz aýakly haýwanlar barada has irki beýanlar 1773-nji ýyldan başlap, nemes zoology we pastory Iogan Awgust Efraýim Gýose olary aýylar bilen deňeşdirip, kleiner Wasserbär (nemesçe: “kiçijik suw aýysy”) diýip atlandyrýar.


düýn 21:20
7584

NASA Ýewropanyň iň jikme-jik suratlaryny ýaýratdy

Ýupiteriň buzly "aýy" bolan Ýewropanyň iň jikme-jik suratlary çap edildi. 2022-nji ýylyň sentýabr aýynda “Ýunona” kosmiki gämisi tarapyndan düşürilen suratlar alymlara astynda suwuk suw bar diýip hasaplanýan emeli...

düýn 21:13
12449

Geografiýa mugallymy öz bagyndan ýüzi syrly gadymy dildäki ýazgyly daş tapdy

Beýik Britaniýanyň Kowentri şäherinden 55 ýaşly geografiýa mugallymy Grem Senýor öz bagyndan uly bolmadyk gönüburçly daş tapdy. Artefaktyň ýüzünde  gadymy keltleriň ogam elipbiýinde oýulyp ýazylan ýazgy bar. Senýor...

23.05.2024 13:21
13033

Hytaýda ýaşy 1800 ýyl bolan otagly we penjireli üç sany kaşaň gubur tapyldy

Arheologlar Şandun welaýatynda dizaýny boýunça ýaşaýyş jaýlaryna meňzeýän ýaşy 1800 ýyl bolan gubury tapdylar. Hytaýyň Sosial ylymlar akademiýasynyň Arheologiýa institutynyň berýän habaryna görä, Han döwrüne (b...

22.05.2024 11:02
8750

Neuralink kompaniýasy ikinji adama çip oturtmak üçin ygtyýarnama aldy

Ilon Maskyň Neuralink kompaniýasy öz çibini ikinji hassa implantasiýa etmek (oturtmak) üçin FDA ygtyýarnamasyny aldy. Bu barada ixbt.com habar berýär. Operasiýa iýun aýyna meýilleşdirilýär, şu ýylyň ahyryna çenli...