Curiosity mars roweri Geýl kraterinde marganes oksidini tapdy, bu milliardlarça ýyl ozal Gyzyl planetada mikroblaryň ýaşandygyny aňladyp biler diýip, IXBT ýazýar.
Curiosity mars roweri 2012-nji ýyldan bäri diametri 154 kilometr bolan urgy kraterini öwrenýär. Gözlegler gadymy döwürlerde krateri bölekleýin suw basandygyny eýýäm kesgitledi, ýöne käbir bilermenler bu pikire garşy çykýarlar. Şeýle-de bolsa, täze maglumatlar alymlaryň gadymy kölüň bolandygy baradaky çaklamasyny tassyklaýar.
Curiosity krateriň merkezinde Şarp dagynyň eňňidinde ýerleşýän Mýurreý çökündileriniň emele gelen ýerinde marganes oksidiniň ep-esli ýygnanandygyny ýüze çykardy.
Ýer ýüzünde marganes oksidi, köplenç, kölleriň ýataklary ýa-da derýanyň deltalary ýaly, ýokary oksidleýji işjeňlikdäki ýerlerde bolýar. Alymlar Marsda oksidleniş prosesini katalizleýän mikroorganizmleriň işjeňliginiň netijesinde marganes oksidiniň emele gelip biljekdigini çaklaýarlar.
Los Alamosyň milli barlaghanasynyň esasy gözlegçisi Patrik Gasda: "Marganes oksidini Marsyň üstünde emele getirmek kyn, şonuň üçin kenarýaka çökündilerinde ony beýle ýokary konsentrasiýalarda taparys diýip garaşmandyk" -diýdi.
Potensial biologiki alamat bolmakdan başga-da, marganes oksidiniň bolmagy Geýl kölünde bir wagtlar ýaşaýyş üçin amatly şertleriň bolandygyny görkezýär. Alymlaryň sözlerine görä, marganes gaýalarda jemlenip, irizerre argillitden syzylyp, ýerasty suwlardan geçip biler. Muňa garamazdan, onuň okislenmegi üçin kislorodyň nireden gelendigi henizem syr bolup galýar.
