Ýer togalagyndaky iň arassa howaly ýer anyklanyldy

  • 09.04.2024 05:22
  • 15k+

Awstraliýadaky Monaş uniwersitetiniň alymlary Ýerdäki iň arassa howanyň Antarktidanyň kenarlaryny ýuwýan Günorta ummanyň üstündäki atmosferadadygyny anykladylar. Bu barada Сlimate and Atmospheric Science (CAS) žurnalynda çap edilen gözlegde aýdylýar.

Hünärmenler hemra arkaly alnan atmosfera görkezijilerini seljerenden soň şeýle netijä geldiler.
Bu sebitdäki howanyň arassa bolmagy üç faktor bilen baglanyşykly:

  • Bu ýerde adam işjeňliginiň bolmazlygy;
  • Atmosferadaky kömürturşy gazyny we beýleki hapalaýjy maddalary özüne siňdirýän fitoplanktonyň işjeňligi;
  • Aerozol bölejiklerini howadan ýuwup aýyrýan güýçli ýagyşlaryň we garyň ýagmagy.

Günorta ummany Ýer togalagynyň iň bulutly ýeridir. Antarktidanyň üstündäki bulut örtügi üýtgeşik öýjükli gurluşa eýe. Şeýle öýjükleriň her biri dünýäniň beýleki ýerlerindäki bulutlardan alty esse köp ýagyş öndürip biler.
Alymlar bu faktorlary öwrenmekligiň ýagşyň tozany we beýleki hapalaýjylary howadan nädip aýryp bilýändigine has gowy düşünmäge kömek etjekdigini aýdýarlar.


30.03.2026 17:05
9.5k+

Bagt puldamy? Alymlar muňa «ýok» diýmedi

Häzirki döwürde adam üçin puluň ähmiýeti soňky 30–50 ýyldakyndan has ýokarlanypdyr. Kaliforniýa ştatyndaky uniwersitetiň professory Jin Twenge tarapyndan geçirilen täze barlaglar şeýle netijäni orta çykardy....

28.03.2026 15:20
16k+

Şu gün Ýer bir sagatlyk tümlüge bürener

Şu gün, 2026-njy ýylyň 28-nji martynda bütin dünýäde millionlarça adamlar, müňlerçe şäherler we ýüzlerçe meşhur binalar taryhda iň köpçülikleýin ekologiýa aksiýasyna goşular. Olar planetamyzyň geljegi baradaky......

25.03.2026 15:22
3.6k+

Aýdym islegi bilen akyl derejesiniň arasyndaky baglanyşyk anyklandy

Mýunhendäki Lýudwig-Maksimilian uniwersitetiniň alymlary adamyň saz saýlawy bilen onuň aň ösüşiniň arasyndaky baglanyşygy ýüze çykardylar. Gözlegiň netijeleri Journal of Intelligence žurnalynda çap edildi. Ylmy barlaga 185 meýletinçi gatnaşdy...

24.03.2026 10:52
5.5k+

Barlaglar ýaşlykdaky uky tertibiniň dowamlylygy bilen uzak ýaşamagyň arasyndaky baglanyşygy ýüze çykardy

Käwagt iň ýönekeý endiklerimiz biziň pikir edişimizden has möhüm bolup bilýär. Science žurnalynda çap edilen täze ylmy tejribe uka täzeçe garamaga mejbur edýär. Oňa görä, ýaşlykdaky uky tertibi adamyň geljekde näçe ýaşajakdygyny kesgitläp biler...