Suratkeş Fernando Sançes Castilýo Diýego Welaskesiň 1734-nji ýylda ýangynda ýanyp ýok bolan “Moriskleriň kowulmagy” atly kartinasyny täzeden dikeltmek üçin emeli aň ulanýar.
1627-nji ýylda çekilen “Moriskleriň kowulmagy” Ispaniýanyň taryhynda iň agyr pursatlaryň birini - patyşa Filip III-iň buýrugy bilen 300 000 musulman-konwertidiň ýurtdan kowulyşyny suratlandyrýardy. Ol Osman imperiýasy bilen baglanyşyklarynyň bardygy sebäpli olary howply hasaplapdyr.
Ispaniýada we Portugaliýada moriskler (göçme manyda “kiçijik mawrlar”, “mawritanjyklar” diýlip terjime edilýär) diýlip Al-Andalusyň resmi taýdan hristian dinini kabul eden musulmanlaryna we olaryň nesillerine aýdylypdyr. Moriskler marranlar (çokundyrylan ýewreýler) bilen bilelikde täze hristianlar gatlagy hasaplanýardy.
Welaskesiň çeken kartinasy naýbaşy eser hasaplanýar we tagtyň mirasdüşeri - şa Filip IV tarapyndan gowy görlüpdir. Bu kartina üçin monarh ussada baş köşk suratkeşi adyny beripdir.
1734-nji ýylda kartina ýüzlerçe beýleki gymmatly sungat eserleri bilen birlikde Alkasar köşgündäki ýangynda ýok edildi.
Kartinanyň taryhy bilen gyzyklanan Castilýo saklanyp galan eskizi we şaýatlaryň jikme-jik beýanyny ulanyp, ony täzeden dikeltmek kararyna geldi. Oňa işinde AI-ni sungat pudagynda ulanmak boýunça gözlegçi Paula Garsiýa kömek etdi.
Maşyn öwrenmek algoritmlerini we aman galan eskizleri ulanyp, Castilýo kartinanyň düzümini, reňklerini we stilini täzeden dikeldip bildi.
“Moriskleriň kowulmagy”-nyň täzeden döredilen görnüşi 2025-nji ýylda Madridde geçiriljek sergide görkeziler.
