Eýranyň günorta-gündogaryndaky Jiroft sebitinde arheologlar 3600 ýyllyk ýaşy bolan gyzyl dodak boýagyny tapdylar diýip, Arkeonews habar berýär.
Gazuw-agtaryş işleri wagtynda tapylan kiçijik hlorit mineral çüýşäniň içinden dodak boýagy hökmünde ulanylan bolsa gerek diýlip çaklanylýan goýy gyzyl boýag çykdy. Döwrebap týubikleri ýada salýan çüýşäniň görnüşi bir eliňde ýüz görülýän aýna tutup, bir eliňde bolsa onuň saklanyp bilinjekdigini görkezýär.
Boýagyň seljermesi onuň düzüminde marganit we braunit bilen garaldylan gematit minerallarynyň bardygyny, şeýle hem galenitiň we anglezitiň ýokundylarynyň bardygyny görkezdi. Bu maddalar ösümlik mumy we beýleki organiki maddalar bilen garylypdyr, bu bolsa häzirki dodak boýaglarynyň düzüm gurluşyna gaty meňzeýär.
Bu gadymy dodak boýagynyň tapylmagy Mesopotamiýanyň klinopis ýazgylarynda agzalýan Marhaşi siwilizasiýasy barada gymmatly maglumatlary berýär. Ýüz bezegi tehnikasynyň çylşyrymlylygy Eýranda anyk jemgyýetçilik iýerarhiýasy we estetiki ülňüleri bolan jemgyýetiň bolandygyny görkezýär. Arheologlar dodak boýagynyň asylzadalaryň dereje nyşany bolup biljekdigini çaklaýarlar.
Gadymy Eýranda tonal kremiň, göz kölegesiniň we sürmesiniň hem ulanylandygy mälimdir.
