Alymlar Marsyň ýaşamak üçin ýaramly bolup biljekdigini anykladylar

  • 10.01.2024 09:52
  • 13k+

Täze ylmy gözlegler Marsyň ýüzasty zolagynda ýaşaýşyň bolup bilmeginiň mümkinligi barada goşmaça maglumatlary berýär. Alymlar bu sebitiň amatly ýaşaýyş gurşawyny döretmek üçin möhüm komponentler bolan demir we magniý elementlerine baý tohum emele gelmelerini saklaýandygyny anykladylar. Bu barada ixbt.com habar berýär.

Bu geologiki formasiýalary öwrenmek üçin alymlar Geochemist’s Workbench kompýuter programmasyny ulandylar. Olar Mars meteoritleriniň, Ýezero kölüniň düzüminiň we duzly suw hem aşgarly suw ýaly dürli Mars suwlarynyň arasynda bolup geçýän himiki reaksiýalary modelirlediler. Modelirleme üçin ALH 77005 (Allan Hills 77005), Nakhla we Chassigny meteoritleriniň düzümi baradaky maglumatlar, şeýle-de Perseverance marsohody tarapyndan öwrenilen tohum nusgalary ulanyldy.
Modelirleme reaksiýalaryň netijesinde emele gelen esasy minerallaryň serpentin ýaly slýuda görnüşli minerallary öz içine alýandygyny görkezdi. CRISM orbital enjamynyň kömegi bilen geçirilen gözegçilik bu minerallaryň Marsyň üstünde bardygyny tassyklaýar. Bu suw bilen bagly soňky işjeňlik hem-de mikrobiologiki ýaşaýşy goldamak üçin ýaramly hemişelik energiýa çeşmesi barada söz açýar.
Şeýle-de, alymlar öňki işjeňlikleri, şol sanda suw bilen bagly işjeňlikleri we mikrobiologiki işjeňligiň görkezijilerini kesgitlemek we öwrenmek üçin ulanyp boljak minerallaryň sanawyny hödürlediler, bu bolsa Marsda mundan beýläkki astrobiologiýa gözlegleri üçin iň amatly ýerleri saýlamaga kömek eder.


düýn 20:16
1.1k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

düýn 18:18
5.1k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.1k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

28.01.2026 16:25
4.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...