Alymlar miweleriň saklanyş möhletini uzaldýan biogel döretdiler

  • 09.01.2024 14:53
  • 7.9k+

Russiýanyň Nowosibirsk döwlet tehniki uniwersitetiniň hünärmenleri otag temperaturasynda miweleriň, gök önümleriň we ir-iýmişleriň saklanyş möhletini uzaltmaga ukyply biopolimerlerden ybarat gel döretdiler.

TASS-yň habar bermegine görä, miweleri gaplanylýan wagtynda we gönüden-göni agajyň şahasynda gaýtadan işläp bolýar.

«Biogeliň ýuka gatlagy miweleri çalt guratmakdan goraýar – almanyň otag temperaturasynda saklanýan wagty üç esse ýokarlandy – ol üç hepde zaýalanman saklanýar» diýip, NDTU NETI-niň elektrofiziki enjamlar we tizlendirijiler kafedrasynyň mugallymy Ýekaterina Litwinowa belledi.

Uniwersitetiň hünärmenleri geli almalaryň we mandarinleriň üstünde synagdan geçirdiler.
Litwinowanyň pikiriçe, täsin geliň düzümine iki sany biopolimer we birleşdiriji serişde girýär. Önüm dolulygyna organiki serişdedir, ol miweleriň we ir-iýmişleriň üstünden akar suw arkaly ýuwulyp bilner, onuň bedene düşmegi adamlar üçin zyýansyzdyr.
Deňeşdirmek üçin Litwinowa azyk senagatynda almany uzak wagtlap saklamak üçin ulanylýan mumy mysal getirdi. Hünärmen, gelden tapawutlylykda, mumuň doly dargamaýandygyny belleýär.
Biogeli sepýän enjamlaryň gaplama önümçiligine ornaşdyryljakdygy çak edilýär. Mundan başga-da, ony daýhanlar ýetişdiren ekinleri üçin ulanyp bilerler. Alymlar ýaz-tomus möwsüminde bu geli käşir we miwelerde synag etmegi meýilleşdirýärler.


04.03.2026 16:19
3.8k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

04.03.2026 16:01
992

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

27.02.2026 20:58
3.1k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...

27.02.2026 16:38
2.3k+

Xiaomi Tag trekeri ýiten zatlary tapyp berýär

Xiaomi kompaniýasy zatlaryň ýerini anyklamak üçin niýetlenen täze enjamy — Xiaomi Tag trekerini hödürledi. Bu enjam açar ýa-da torba ýaly özüne berkidilen zatlary aňsatlyk bilen tapmak üçin niýetlenendir. Enjamyň işleýiş ýörelgesi beýleki trekerler ýaly standart usulda...