Gatylygy boýunça Ýer ýüzünde almazdan soň ikinji material döredildi

  • 15.12.2023 13:57
  • 11k+

Şotlandiýadan, Germaniýadan we Şwesiýadan halkara alymlar topary ýokary derejede berk materiallary döretmekde öňegidişlik gazandy. Olar gatylygy boýunça diňe almazdan birneme pes bolan uglerod nitridlerini aldylar. Gözleg Advanced Materials (AdvMat) ylmy žurnalynda neşir edildi diýip, gazeta.ru habar berýär.

Toparyň açyşy heniz 1980-nji ýyllarda başlanan uglerod nitridleri bilen tejribeleriň netijesi boldy. Hünärmenler uglerodyň azot bilen birleşmesini 1500 °C-dan gowrak temperaturada 70-den 135 gigapaskala çenli basyşa (Ýeriň atmosfera basyşyndan 1 mln esse ýokary) sezewar etdiler.
Alnan material ýaňy-ýakyna çenli Ýerde gatylygy boýunça almazdan soň ikinji material bolan kub görnüşli bor nitridinden has gaty boldy.
Mundan başga-da, ýokary derejede gaty uglerod nitridleri fotolýuminessensiýa we ýokary energiýa saklaýyş dykyzlygy ýaly goşmaça häsiýetlere-de eýedir.
Gözlegçileriň aýtmagyna görä, täze materiallary senagat maksatlary bilen, ýagny awtomobiller we kosmos gämileri üçin gorag örtüklerinde, Gün panellerinde, fotodetektorlarda we ýokary derejede berk kesiş gurallarynyň önümçiliginde ulanmak bolar.


düýn 22:33
3.6k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.5k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.8k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...