Alymlar soňky 25 ýylda Antarktidanyň buzluklarynyň näçeräk buz ýitirendigini hasapladylar. Gözleglere laýyklykda, 1997-nji ýyldan 2021-nji ýyl aralygynda olar ummana 7,5 trln tonna suw goýbermek bilen 40%-den gowrak azaldylar diýip, MIR24 habar berýär.
Beýik Britaniýanyň Lids uniwersitetiniň topary 100 000-den gowrak hemra suratlaryny seljerip, buzluklaryň yzygiderli eroziýa sebäp bolýandygyny anyklady. Eroziýa deňölçegsiz bolup geçýär. Bellenilen döwürde käbir buzluklar, tersine, göwrüm taýdan ulaldylar. Alymlar munuň Günorta polýusa dürli temperaturaly suwy ýetirýän umman akymlarynyň häsiýetleri bilen baglanyşyklydygyny düşündirýärler.
Antarktidanyň buz ätiýaçlyklarynyň azyndan üçden bir bölegi ereme howpunyň astynda we howanyň mundan beýläkki ýylamagy bilen olaryň dargama prosesi hasam çaltlaşar. Gözleg 1975-nji ýyldan bäri käbir şelf buzluklarynyň 59 trln tonna suw ýygnandygyny, beýlekileriň bolsa şol bir wagtyň özünde 67 trln tonna ýitirendigini görkezdi.
Iň uly ýitgi 1,9 trln tonna suw ýitiren Gets şelf buzlugynda bolup geçdi. Her trillion tonnadan her tarapa 10 km-den gowrak uzynlykdaky kub emele gelip bilerdi, bu bolsa Ewerestden ýarym mil (0,8 km) beýikdir. Hasaplar ýitgileriň 95%-iniň ereme, galan 5%-iniň bolsa aýsbergleriň bölünmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi.
Alymlar buz örtüginiň yzygiderli eroziýasynyň klimata uly ýaramaz täsiri ýetirip biljekdigini belleýärler.
