Maýmyn mamasy saglygy goraýyşda adatdan daşary ýagdaý diýlip yglan edildi

  • 24.07.2022 12:30
  • 38k+

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) baş direktory Tedros Adhanom Gebreýesus maýmyn mamasynyň ýaýrawyny saglygy goraýyş pudagynda halkara derejesinde howsala döredýän adatdan daşary ýagdaý diýip yglan etdi. Degişli çözgüdiň kabul edilendigi barada ol brifingde mälim etdi diýip, TASS habar berýär.

“Bizde doly öwrenilmedik täze geçiş usullary arkaly bütin dünýäde çalt ýaýran we halkara lukmançylyk-sanitariýa düzgünleriniň kriteriýalaryna laýyk gelýän kesel ýaýrawy bar. Şol sebäpli men maýmyn mamasynyň global ýaýrawynyň saglygy goraýyş pudagynda halkara derejesinde howsala döredýän adatdan daşary ýagdaýdygy baradaky netijä geldim” – diýip, ol belledi.

Öň, BSGG-niň adatdan daşary komiteti 21-nji iýulda geçirilen ikinji duşuşygynda bu mesele boýunça ylalaşyk gazanyp bilmedi.
Guramanyň maglumatlaryna görä, “häzirki wagtda 75 ýurtda we sebitde 16 müňden gowrak kesel hadysasy we bäş ölüm hadysasy hasaba alyndy”. 

“Maýmyn mamasynyň ýaýramak töwekgelçiligi global derejede we Ýewropadan başga ähli sebitlerde ortaça hasaplanýar. Şeýle-de, halkara derejesinde dowamly ýaýramak töwekgelçiligi bar, muňa garamazdan kesel ýaýrawynyň halkara hereketlerinde päsgelçiliklere getirmek ähtimallygy pes bolmagynda galýar” – diýip, Gebreýesus belledi.

BSGG-niň ýolbaşçysy häzirki wagtda dünýä jemgyýetçiliginiň kesel ýaýrawyny göz astyna almak we wirusyň geçişini saklamak üçin ähli gurallarynyň bardygyny aýtdy. Guramanyň wekilleriniň maglumatlaryna görä, häzire çenli kesel hadysasy ýüze çykarylan ýurtlaryň ýarysyna golaýy sanjymlara elýeterli boldy. 


10.03.2026 19:18
7k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.6k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...