Özbegistandaky Gyzylgum çölünde dinozawryň galyndylary ýüze çykaryldy

  • 12.09.2021 07:36
  • 19k+

Ýaponiýaly we kanadaly hünärmenler Özbegistanyň Gyzylgum çölünde görnüşi näbelli bolan dinozawryň galyndylarynyň üstünden bardylar. Bu barada gazeta.ru habar berdi.

Alymlar gumdan tapylan dinozawr süňküni bir wagtlar iýmit zynjyrynyň başyny çeken äpet dinozawrlaryň täze görnüşine degişli diýip kesgitlediler. Bu baradaky makala Beýik Britaniýanyň “Royal Society Open Science” žurnalynda çap edildi.

Gabarasy awtobusyň ululygyndaky bu dinozawryň 15 santimetr ululykda ýiti dişleri bolupdyr. Ol, takmynan, 90 million ýyl mundan ozal - hek döwründe, tirannozawrlardan hem öň ýaşapdyr, ýöne şol bir wagtyň özünde olardan has uly bolupdyr. Bu ýyrtyjy hem, edil tirannozawrlar ýaly, iki yzky aýagynda ýöräp, onuň uly kellesi we ýiti dyrnakly gysga öň aýaklary bolupdyr.

Ulughbegsaurus uzbekistanensis diýlip atlandyrylan täze görnüşiň agramy bir tonnadan gowrak, bedeniniň uzynlygy burnundan guýruga çenli 7,5–8 metr bolup, ol karharodontozawridler - Carcharodontosauridae maşgalasyna degişlidir. 


29.12.2025 12:40
2.3k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
2.7k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.3k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...

29.12.2025 11:00
1.9k+

Alymlar beýnä ünsüni jemlemäge kömek edýän gen tapdylar

Rokfeller institutynyň alymlary Nature Neuroscience žurnalynda ünsüň tebigatyna bagyşlanan ylmy işlerini çap etdiler. Gözlegler ünsi jemlemek ukybynyň diňe bir beýnidäki peýdaly signallaryň güýçlenmegine däl, eýsem "fon" işjeňliginiň (beýnidäki artykmaç sesleriň) peselmegine-de baglydygyny görkezýär...