Platon mamla eken! Pensilwaniýa uniwersitetiniň, Budapeşt Tehnologiýa we ykdysadyýet uniwersitetiniň, şeýle hem Debressen uniwersitetiniň alymlary Ýeriň kublardan ybaratdygy baradaky şeýle netijä geldiler. Bu barada "ScienceDailt"-e salgylanyp, tvbrics.com habar berýär.
Daş pytranda, nähili şekili alar? Bu soraga jogap bermek we Platonyň pikirini tassyklamak maksady bilen, barlagçylar ilki tötänleýin, soňra bolsa gaýta-gaýta iki bölege bölünen geometrik modeli döretdiler, ahyrynda böleklerden bir üýşmek emele geldi.
“Platonyň teoriýasyny ozal bitewi bolan bölekleriň hiç hili boşluksyz birikmegi bilen düşündirilip bolar. Boşluksyz birigýän ýeke-täk köpgyraňlylyk kubdur" - diýip, barlagçylar belleýärler.
Alymlar matematiki çaklamanyň dogrulygyny tebigatda köp dürli daşlary ölçemek bilen barladylar. Olaryň köpüsi adam tarapyndan döwlen, beýlekileri tebigy güýçleriň täsirinde pytran daşlardy. Ýöne her niçik-de bolsa, olaryň ählisiniň ortaça bölejikleri kubdy.
Dogry, alymlar Ýer ýüzünde "Platonyň kanunynyň" bozulýan ýerini hem tapdylar - bu beýik dik sütünleri bolan Demirgazyk Irlandiýadaky Äpet ýoldur. Alymlar bu kadadan çykmany bazaltyň sowamagynyň adaty bolmadyk hadysasy bilen düşündirýärler.
“On ýagdaýdan dokuzysynda, eger daş döwülse, gysylsa ýa-da kesilse (bu güýçler köplenç birbada bolup geýçär) ortaça kublardan ybarat bolan bölekler alnar. Bu diňe stres ýagdaýynda şeýle bolanok. Ýöne Ýer beýle ýagdaýa kän bir düşüp barmaýar" - diýip, barlagçylar düşündirýärler.
