Alymlar: sagdyn bolmak üçin uly ýaşdaky adamlar 7 sagat uklamaly

  • 08.05.2022 19:04
  • 20k+

Hytaýdan we Beýik Britaniýadan ylmy hünärmenler derňew geçirip, orta we uly ýaşdaky adamlar üçin iň amatly uky dowamlylygyny anykladylar. Bu bir gije-gündiziň dowamynda ýedi sagatdyr. Ukynyň ýetmezçiligi hem-de “aşa köp ýatmak” adamyň saglygy üçin deň derejede zyýanly bolup, psihikanyň bozulmagyna sebäp bolup bilýär. Alymlaryň işi barada Britaniýanyň “The Guardian” neşiri habar berdi.

Kembrijde we Fudan uniwersitetinde işleýän hünärmenler 500 müň töweregi adamyň saglyk ýagdaýy baradaky maglumatlar bazasyny deňeşdirip, uly göwrümli iş geçirdiler. Şeýlelikde, bir gije-gündiziň dowamynda ýedi sagatlyk uky 38 ýaşdan 73 ýaşa çenli adamlar üçin iň gowy wariant boldy. Ondan az ýa-da köp uky beýniniň kadaly işini bozup biler.
Alymlar öz işlerinde ukynyň kelle beýnisiniň her bir bölegine edýän täsirine baha bermek üçin Britaniýanyň biobankynyň maglumatlaryny ulandylar. Ukynyň ýetmezçiligi, esasan, adam ýady bilen baglanyşykly gippokampyň töweregine täsirini ýetirýär. Günde ýedi sagatdan az ýatýan adamlar kognitiw synaglardan ýaramaz baş alyp çykdylar.
Hünärmenler iş günleri 5-6 sagat uky bilen dynç günleri köp ýatmak endigini gezekleşdirmän, bir gije-gündiziň dowamynda durnukly 7 sagat ýatmagy maslahat berýärler. 


26.02.2026 12:35
4.7k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...