Parižiň Orse muzeýinde Ikinji jahan urşy döwründe ýitirilen we uruş gutarandan soň Germaniýada tapylan sungat eserleriniň sergisi açyldy. Bu sergi, eýeleri henize çenli näbelli bolan eserlere bagyşlanýar.
«Bu eserler kime degişli?» diýlip atlandyrylýan sergide Pýer Ogýust Renuar, Edgar Dega, Ežen Buden ýaly XIX–XX asyrlaryň meşhur suratkeşleriniň işleri görkezilýär.
Görkezilýän gymmatlyklaryň bir bölegi «Musées Nationaux Récupération» (MNR) maksatnamasyna degişlidir. Bular uruşdan soň Fransiýa gaýtarylyp getirilen, emma kanuny eýelerine ýa-da olaryň nesillerine gowşurylyp bilinmedik eserlerdir. Häzirki wagtda fransuz muzeýlerinde şeýle eserleriň 225-e golaýy saklanylýar.
Taryhçylaryň maglumatyna görä, basyp alyş döwründe 100 müňe golaý medeni gymmatlyk ogurlanypdyr. Uruşdan soň olaryň 60 müňe golaýyny yzyna gaýtarmak başartdy, emma galanlarynyň ykbaly entegem näbelliligine galýar.
Muzeý wekilleri eserleriň asyl eýelerini gözlemek işiniň, urşuň gutaranyna 80 ýyldan gowrak wagt geçse-de, häzirler hem dowam edýändigini aýdýarlar. Gözleglerde sanly arhiwler, internet çeşmeleri we emeli aň tehnologiýalary ulanylýar. Şeýle-de Fransiýada bu eserleriň mirasdüşerleri bolaýmagy ähtimal bolan adamlar bilen bagly 30-a golaý kazyýet işine seredilýär.
Serginiň iň täsirli eksponatlarynyň biri Edgar Deganyň «Agşam naharly bal» atly eseridir. Barlagçylar onuň eýesiniň Oswensim konslagerine iberilendigini, şondan soň eseriň dereksiz ýitendigini anykladylar. Soňra ol birnäçe gezek elden-ele geçip, ahyry nemes kolleksiýalarynyň birinden tapylypdyr.
