Rimde iňlis dilinde ýazylan VII asyra degişli iň gadymy goşgynyň nusgasy tapyldy

  • 01.05.2026 17:11
  • 2.3k+

Rim şäheriniň Milli merkezi kitaphanasynda VII asyrda döredilen we iňlis dilinde şu güne çenli saklanyp galan iň gadymy şygyr bolan «Kedmonyň senasynyň» ozal näbelli bolan golýazmasy tapyldy. «The Guardian» neşiriniň ýazmagyna görä, bu tapyndyny Dubliniň Triniti-kollejiniň barlagçylary Elizabetta Magnanti we Mark Folkner ýüze çykardy.

Saklanyp galan maglumatlara görä, dokuz setirden ybarat bolan bu senany Uitbi abbatlygynda işlän sowatsyz nortumbriýaly çopan Kedmon düzüpdir. Goşgy VIII asyrda monah Beda Döwletli («iňlis taryhynyň atasy») tarapyndan «Angllaryň halkynyň ybadathana taryhy» atly kitaba girizilip, ýazga geçirilipdir. Ozal gadymy iňlis dilindäki asyl nusga diňe Kembrijde we Sankt-Peterburgda saklanyp galan iki sany iň köne ýazgyda bar diýlip hasaplanýardy.

Italiýanyň demirgazygynda 800-nji we 830-njy ýyllar aralygynda bir monah tarapyndan göçürilen Rim nusgasy gadymylygy boýunça üçünji nusga boldy. Onuň özboluşlylygy — gadymy iňlis dilindäki tekstiň golýazmanyň gyralarynda däl-de, gönüden-göni merkezi böleginde ýerleşdirilmegidir. Tekstde her bir sözden soň nokat goýlupdyr — bu bolsa ýazuwy döwrebap görnüşe golaýlaşdyrýan sözleriň arasynda boşluk goýmagyň ilkinji nusgalarynyň biridir.

«Early Medieval England and its Neighbours» (Cambridge University Press) žurnalynda çap edilen bu açyş kitaphananyň arhiwleriniň sanly ulgama geçirilmegi netijesinde mümkin boldy. Alymlar bu tapyndynyň IX asyrda iňlis diliniň Ýewropadaky abraýynyň artandygyna şaýatlyk edýändigini belledi.


düýn 23:06
244

Astanada Benksiniň asyl nusgadaky eserleriniň sergisi açyldy

Gazagystanyň paýtagty Astanadaky «Lumiere Hall» multimediýa meýdançasynda dünýä belli britan köçe suratkeşi Benksä bagyşlanan «Benksi: genimi ýa-da ýumrujy?» atly sergi açyldy....

düýn 20:16
1.6k+

Taryhdaky ilkinji stomatolog: Altaý sebitinde stomatologik gatyşmanyň iň gadymy subutnamasy tapyldy

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alymlary Altaýdaky Çagyrskaýa gowagynda ýaşy takmynan 59 – 60 müň ýyl bolan neandertal adamsynyň azy dişini tapdylar....

düýn 19:24
2k+

Baýýo halysy Londonda taryhda ilkinji gezek ýazgyn ýagdaýda görkeziler

Britan muzeýi meşhur Orta asyr eseri bolan Baýýo gobelenini taryhda ilkinji gezek doly ýazgyn görnüşde sergä çykarar. «The Bayeux Tapestry Experience» diýlip atlandyrylan bu täsin sergi şu ýylyň 10-njy......

20.05.2026 17:37
2.9k+

Mohenjo-Daronyň syry: gadymy megapolis sosial deňsizligi nädip ýeňipdir

Adamzat taryhynda ilkinji megapolisleriň döremegi, adatça, birmeňzeş gözgyny ýagdaýlara getiripdir diýlip hasap edilýär: ägirt uly baýlyklaryň hökümdarlaryň elinde jemlenmegi, ruhany elitanyň peýda bolmagy we......