Täze gözleg: biotiniň ýetmezçiligi düwnük öýjükleriniň ösüşini saklaýar

  • 01.05.2026 08:29
  • 2.6k+

Lozanna uniwersitetiniň alymlary rak öýjükleriniň ejiz tarapyny salgy berip biljek mehanizmi tapdylar we B7 witamininiň ýetmezçiliginde olaryň käbiriniň ösmek ukybyny ýitirýändigini ýüze çykardylar.

Öýjüklere ösmek we bölünmek üçin iýmit maddalary zerurdyr. Bu ýerde glutamin – beloklaryň we DNK-nyň emele gelmegine gatnaşýan aminokislota aýratyn orny eýeleýär. Köp çişler biotine örän baglydyr. Ýöne muňa garamazdan, olar uýgunlaşyp, ýaşap galmagyň alternatiw ýoly hökmünde özlerine başga iýmit çeşmesini – piruwaty tapýarlar.

Alymlar bu ýerde iňňän möhüm bir zady anykladylar: rak öýjüginiň piruwaty ulanyp bilmegi üçin piruwatkarboksillaza diýen ferment gerek. Bu fermentiň işläp bilmegi üçin bolsa, hökman B7 witamini – biotin zerurdyr. Eger biotin ýetmezçilik etse, bu ferment işini bes edýär we rak öýjügi özüne başga iýmit çeşmesini tapyp bilmän, ösüşini haýalladýar ýa-da doly togtadýar.

Şeýle hem barlaglar FBXW7 geniniň mutasiýa ugran ýagdaýynda öýjükleriň piruwaty ulanmak ukybynyň peselýändigini we olaryň glutamine has garaşly bolup galýandygyny görkezdi. Alymlaryň pikirine görä, bu maglumatlar rak çişleriniň özüni goramak üçin ulanýan şeýle «ätiýaçlyk ýollaryny» ýapyp biler we netijede madda çalşygynyň birnäçe prosesine birbada täsir etjek täze bejergi usullaryny işläp düzmäge uly kömek eder.


20.05.2026 12:06
9.6k+

Semizlik ösen ýurtlarda azaldy, garyp ýurtlarda bolsa artdy. Sebäbi?

Dünýäniň 200 sany ýurdunda geçirilen täze barlag baý we ösen döwletlerde semizligiň azalandygyny, emma garyp hem-de ösüp barýan ýurtlarda bolsa bu görkezijiniň tersine, örän çalt artýandygyny ýüze çykardy....

18.05.2026 14:46
4.8k+

BSGG Afrikadaky Ebola keseli sebäpli halkara derejeli adatdan daşary ýagdaýy yglan etdi

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) Kongo Demokratik Respublikasynda we Ugandada Ebola gyzzyrmasynyň ýaýramagyny jemgyýetçilik saglygy goraýyş ulgamynda halkara ähmiýetli adatdan daşary ýagdaý diýip......

16.05.2026 18:05
6.3k+

Allergolog: çybynyň çakmagyna eşigiň reňki-de sebäp bolup bilýär

Çybynlar özüne pida saýlanlarynda birnäçe biologik aýratynlyklara seredýärler. Bu mör-möjekleri adamlaryň gan topary, beden gyzgynlygy, çykarýan kömürturşy gazy we hatda geýen geýminiň reňki hem özüne çekip......

14.05.2026 16:32
1.9k+

Alymlar düwnüge garşy göreşde immun reaksiýasyny ýokarlandyrmagyň usulyny tapdylar

Hytaýly, ýewropaly we kanadaly halkara alymlar topary ýönekeý organiki birleşmäniň — sitrakon kislotasynyň — immun öýjükleriniň işjeňligini dikeldip we olaryň rak keseline garşy göreşijilik ukybyny......