Ösümlikler agyryny duýanda özboluşly "gykylyk" çykarýarlar. Tel-Awiw uniwersitetiniň alymlary 2023-nji ýylda pomidor we temmäki ösümlikleri bilen geçirilen synaglar wagtynda olaryň azar berlende çykarýan seslerini ýazga aldylar .
Bu sesler mekgäniň patraga öwrülendäki parkyldysyna meňzeýär. Olaryň sesiniň derejesi adamyň gepländäki sesi bilen deňdir, ýöne 40–80 kGs aralygynda bolýar, şonuň üçin adamlar ony eşidip bilmeýär. Şeýle-de bolsa, gemrijiler, mör-möjekler we ýarganatlar şeýle signallary tutup bilerler.
Şeýle sesler kaktusda, bugdaýda we mekgejöwende hem ýüze çykaryldy. Alymlar ösümliklerde ses ýygylyklarynyň dürli-dürlidigini bellediler. Alymlar ösümligiň görnüşini we onuň sesi boýunça stresiniň derejesini kesgitläp bilýän emeli aň esasly algoritmi döretdiler.
Eksperiment ses geçirmeýän otagda geçirildi. Ösümlikleriň golaýynda 20 kGs-den 250 kGs-e çenli ses ýygylyklaryny tutup bilýän ultrases mikrofonlary ýerleşdirildi. Deňeşdirmek üçin, adam 16 kGs-e çenli sesi eşidip bilýärler.
Ösümliklere azar berildi, suw berilmedi ýa-da pudaldy. Şeýle şertlerde pomidorlar sagatda onlarça ses çykarýardy, adaty şertlerde bolsa olar sagatda bir ses çykarýar.
Bu ylmy barlag oba hojalygynda ösümlikleriň ýagdaýyny gözegçilikde saklamak üçin tehnologiýalary işläp düzmäge kömek edip biler.
