Adamlarda el-aýaklaryň dikeliş prosesini işjeňleşdirip bilýän genleriň bardygy anyklandy

  • 27.04.2026 13:19
  • 3.4k+

Üç laboratoriýanyň halkara alymlar topary SP maşgalasyndan bolan genleriň adam dokumalaryny dikeltmek boýunça terapiýanyň esasyny düzüp biljekdigini anyklady.

Proceedings of the National Academy of Sciences žurnalynda çap edilen bir barlagda aksolotllarda, syçanlarda we danio balyjaklarynda adamlaryň el-aýaklaryny dikeltmäge mümkinçilik berip biljek umumy genetiki mehanizmleriň bardygy anyklandy.

Esasy açyşlaryň biri öwrenilen ähli görnüşleriň regenerasiýa edýän epidermisinde beýan edilýän SP6 we SP8 genleriniň rolunyň bardygy boldy. Ueýk Forest uniwersitetinde CRISPR tehnologiýasyny ulanyp geçirilen tejribeler aksolotllarda we syçanlarda SP8 geniniň ýok edilmeginiň süňk dokumalarynyň regenerasiýasynyň ýitmegine getirýändigini görkezdi. Bu bolsa, ýitirilen beden bölekleriniň tebigy ýagdaýda täzeden ösmegi üçin bu genleriň möhümdigini tassyklaýar.

Dýuk uniwersitetiniň hünärmenleri eýýäm FGF8-iň molekulasyny bedene ýetirýän wirus gen terapiýasyny işläp düzdüler. Bu bolsa, zerur SP genleri bolmadyk ýagdaýynda-da, syçanlarda barmak süňkleriniň ösüşini bölekleýin stimulirlemäge mümkinçilik berdi.

Bu usuly kliniki tejribede durmuşa ornaşdyrmak üçin goşmaça ylmy-barlag işleriniň geçirilmegi zerur bolsa-da, biologlaryň we hirurglaryň geçirýän işi şikeslerden ýa-da agyr kesellerden soň protezlere alternatiwa gözlemekde esasy zat hasaplanýar.


şu gün 01:03
1.2k+

47 million galaktikadan we kwazardan gelýän ýagtylyk: Älemiň iň jikme-jik 3D kartasy döredildi

Halkara DESI taslamasy Älemiň iň uly we iň jikme-jik üç ölçegli kartasyny düzüp, 47 milliondan gowrak galaktikadan we kwazarlardan düşýän ýagtylygy ýazga aldy....

düýn 23:19
680

Rus alymlary melanomanyň maksatly terapiýasy üçin plýonka döretdiler

ITMO uniwersitetiniň we Kant adyndaky Baltika federal uniwersitetiniň alymlary sagdyn öýjüklere zeper ýetirmezden, deri çişlerine garşy dermanlary maksatly goýbermek üçin material işläp düzdüler....

düýn 14:21
2.5k+

Şalynyň zyýankeş gurçuklary duzaga salmak we öldürmek häsiýetiniň bardygy anyklandy

Arkanzas uniwersitetiniň alymlary şalynyň öz tüýjümek sümmül gurluşyny duzak hökmünde ulanyp, mekge ýapragynyň sowkasyny fiziki taýdan öldürip bilýändigini anykladylar. Bu barada Ecological Processes......

16.05.2026 23:58
2.8k+

Claude emeli aňy 11 ýyl ozal gulplanan kripto gapjygy açmaga kömek etdi

X (öňki Twitter) sosial ulgamynda «cprkrn» lakamly ulanyjy Anthropic kompaniýasynyň Claude emeli aň modeliniň kömegi bilen içinde 5 sany bitkoini bolan kripto gapjygyna girmegi başardy. Bu gapjyk mundan 10-11......