Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

  • 22.04.2026 16:31
  • 1.6k+

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi.

​Adaty elektronika ulgamlary 200°C töweregi gyzgynlykda hatardan çykyp başlaýar. Bu çäklendirme uzak wagtlap ekstremal şertlerde işleýän tehnika üçin iň uly bökdençlikleriň biri bolup galýardy.

​Täze oýlap tapylan memristor atly ykjam enjam bolsa, maglumatlary saklamak we hasaplamalary ýerine ýetirmek bilen birlikde, ýokarda agzalan kynçylykdan hem halas etjege meňzeýär.

Enjam elektrodlardan we olaryň arasyndaky keramiki gatlakdan ybaratdyr. Ony döretmek üçin ýokary gyzgynlyga durnukly bolan wolfram, gafniý oksidi we grafen ýaly materiallar ulanyldy.

​Bu taslamada grafen esasy orny tutýar. Ol gyzgynlyk wagtynda enjamyň içindäki metal atomlarynyň hereketlenmeginiň öňüni alýar. Adatça, şol atomlaryň hereketi gyzgynlykda gysga utgaşma sebäp bolýardy. Emma synag wagtynda enjam 700°C gyzgynlykda hem hiç hili näsazlyk görkezmedi. Bellemeli zat, bu gyzgynlyk derejesi diňe çipiň däl-de, eýsem, barlaghanadaky synag enjamynyň hem iň ýokary mümkinçiligi boldy.

Bu tehnologiýa geljekde älem syýahatlarynda, meselem, Wenera planetasyna iberiljek desgalarda, şeýle-de geotermal energetika we ýadro desgalary ýaly aşa gyzgyn şertli pudaklarda giňden ulanylar.


11.05.2026 23:19
3.5k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.4k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....