Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

  • şu gün 16:31
  • 444

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi.

​Adaty elektronika ulgamlary 200°C töweregi gyzgynlykda hatardan çykyp başlaýar. Bu çäklendirme uzak wagtlap ekstremal şertlerde işleýän tehnika üçin iň uly bökdençlikleriň biri bolup galýardy.

​Täze oýlap tapylan memristor atly ykjam enjam bolsa, maglumatlary saklamak we hasaplamalary ýerine ýetirmek bilen birlikde, ýokarda agzalan kynçylykdan hem halas etjege meňzeýär.

Enjam elektrodlardan we olaryň arasyndaky keramiki gatlakdan ybaratdyr. Ony döretmek üçin ýokary gyzgynlyga durnukly bolan wolfram, gafniý oksidi we grafen ýaly materiallar ulanyldy.

​Bu taslamada grafen esasy orny tutýar. Ol gyzgynlyk wagtynda enjamyň içindäki metal atomlarynyň hereketlenmeginiň öňüni alýar. Adatça, şol atomlaryň hereketi gyzgynlykda gysga utgaşma sebäp bolýardy. Emma synag wagtynda enjam 700°C gyzgynlykda hem hiç hili näsazlyk görkezmedi. Bellemeli zat, bu gyzgynlyk derejesi diňe çipiň däl-de, eýsem, barlaghanadaky synag enjamynyň hem iň ýokary mümkinçiligi boldy.

Bu tehnologiýa geljekde älem syýahatlarynda, meselem, Wenera planetasyna iberiljek desgalarda, şeýle-de geotermal energetika we ýadro desgalary ýaly aşa gyzgyn şertli pudaklarda giňden ulanylar.


düýn 16:43
2.3k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

düýn 10:16
2.2k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.5k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

19.04.2026 23:10
1.7k+

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......