Ylym pişikleriň adamlara diňe zat üçin ýaranjaňlyk edýändigini subut etdi

  • 20.04.2026 15:43
  • 3.7k+

Wengriýanyň Etwoş Lorand uniwersitetiniň barlagçylary pişiklerin itlerden we kiçijek çagalardan tapawutlylykda, hiç wagt «kireýsiz kilim kakmaýandyklaryny» ylmy taýdan subut etdiler.

Animal Behaviour žurnalynda çap edilen maglumatlara görä, synag wagtynda adamlar ber-başagaý bolup, özlerine degişli haýsydyr bir zady gözlediler. Olara şol wagt töweregindäki pişikler asla pitiwa-da etmediler. Ýöne  haçan-da, adamlar pişikleriň gowy görýän iýmitlerini ýa-da oýunjaklaryny gözlänlerinde welin, olar işeňňirlik bilen gözlege gatnaşdylar.

Edil şolar ýaly synagda itleriň we çagalaryň 75%-den gowragy zadyny gözleýän adama kömek etmäge çalyşdy. Pişikleriň bolsa 60%-i, gözleşenleri üçin hezzet görmejekdiklerini aňyp, haýyşa diýýämiňem diýmedi.

Alymlar munuň sebäbini ewolýusiýa (ösüş taryhy) bilen düşündirýärler. Itler, belli bolşy ýaly,  arkama-arka aw awlamak we mal bakmak üçin adam bilen aragatnaşykda bolup geldiler. Pişikler bolsa, özlerini özleri eldekileşdirdiler we hiç wagt hem adama peýda getirmek şerti bilen ösdürilip ýetişdirilmedi.

Barlagçylar synagdaky emele gelen ýagdaýyň pişikleriň erbetdiklerini aňlatmaýandygyny tekrarlap, muny olaryň örän özbaşdakdygy bilen delillendirýärler.  

Şeýle-de gözlegler pişikleriň erkek adamlara has köp üns berýändiklerini-de ýüze çykardy. Alymlar bu aýratynlygy erkekleriň pişikler bilen adatça az wagt geçirýändigi we haýwanlaryň şol boşlugy doldurmaga çalyşýandygy bilen düşündirýärler.


şu gün 11:45
775

Barlag: Internetdäki anonimlik ýaşlaryň özüne erk ediş derejesini peseldýär we agressiýany artdyrýar

Internetde anonimlik aýdylýan sözler üçin jogapkärçiligi ep-esli peseldýär we ýaşlaryň arasynda özüňe erk etmegiň derejesini gowşadýar, sözde haýbat atmagyň we trollingiň artmagyna sebäp bolýar....

düýn 20:34
4.8k+

Beýik Britaniýada aldap gurçuk çykarmak boýunça festiwal geçirildi

Angliýanyň günogartyndaky Blekaton obasynda her ýyl geçirilýän Halkara «gurçuk çagyryjylaryň» festiwaly boldy. Gatnaşyjylar çäkli wagtyň içinde ýeri gazmazdan, iň köp mukdardaky gurçugy ýeriň üstüne çykarmak......

08.05.2026 01:02
4.9k+

Alymlar şäher guşlarynyň erkeklerden däl-de, aýallardan has gorkýandygyny anykladylar

Biologlaryň halkara topary şäher guşlarynyň adamlary jynsyna görä kabul edýändigini anykladylar. Şoňa görä, guşlar aýallara has atiýaçly çemeleşýärler we erkeklere garanyňda, olaryň özlerinden daşrakda......

07.05.2026 00:06
2.5k+

Pişik söýüjileriň bäsleşigi yglan edildi: gatnaşyjylar öz öý haýwany barada gürrüň bermeli

Ýewropa Bileleşiginiň (ÝB) Türkmenistandaky wekilhanasy Instagram sosial ulgamynda täze döredijilik bäsleşigini yglan etdi....