Astronomlar emele gelýän ýyldyzyň töwereginde adaty bolmadyk gyzgyn halkany tapdylar

  • 16.04.2026 20:52
  • 2.8k+

Ýapon alymlarynyň topary ALMA teleskopynyň kömegi bilen Öküzçe molekulýar buludynda (MC 27/L1521F) protoýyldyzyň töwereginde uly gaz halkasyny tapdylar diýip, Astrophysical Journal Letters neşiri habar berýär.

Takmynan 1000 a.b. ölçegli gurluş töweregindäki gurşawdan ep-esli ýyly bolup çykdy, bu bolsa alymlara ýyldyzlaryň emele gelşiniň irki tapgyrlaryndaky prosesler barada täze maglumatlar berdi.

Barlagyň awtorlarynyň pikirine görä, halka proto ýyldyzlar diskiniň içinden geçýän magnit meýdanlarynyň täsiri astynda emele gelýär.

Mundan öň, Kazuki Tokudanyň ýolbaşçylygyndaky alymlar agzalan obýektde ýyldyzyň öz artykmaç energiýasyny çykarýan "tüsseçykar" turbasyna meňzeş gurluşlary tapdylar.

Täze maglumatlar ýaş ýyldyzlaryň gazlaryň dinamiki gaýtadan paýlanyş tapgyryndan geçip, daş-töweregindäki maddalary gyzdyrýan zarba tolkunlaryny döredýändigini tassyklaýar.

ALMA teleskopyndaky 66 antennany ulanmaklyk millimetrlik diapazonda dykyz tozan bulutlarynyň arasyndan seretmäge mümkinçilik berdi. Ýokary takyklykdaky maglumatlar astrofiziklere ýyldyzlaryň ewolýusiýasynyň bar bolan modellerini kämilleşdirmäge kömek eder.

Alymlar şeýle halka gurluşlarynyň Älemde nähili ýaýrandygyny kesgitlemek üçin maglumat ýygnamagy dowam etdirmegi meýilleşdirýärler.


düýn 12:47
4.6k+

Ýere azyndan 20 asteroid "assyrynlyk bilen" ýetip gelýär

Indiki aýyň dowamynda Ýeriň golaýyndan azyndan 20 asteroidiň geçmegine garaşylýar, emma hakykatda olaryň sany has köp bolup biler. Bu barada Nowosibirsk Döwlet Uniwersitetiniň “Wega” obserwatoriýasynyň......

düýn 12:45
5.9k+

Koreýaly alymlar tüwi kagyzynyň kömegi bilen köne elektronikalardan altyn almagy öwrendiler

Günorta Koreýanyň himik alymlary adaty tüwi kagyzyny ulanmak arkaly elektron galyndylardan we senagat zibillerinden altyny bölüp almagyň ekologik taýdan arassa hem-de örän arzan tehnologiýasyny işläp düzdüler....

01.06.2026 12:01
4.7k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
9.5k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......